Do-L

جفت پاره / درآمد. جنوب

2012-02-10T23:18:00.000+03:30

"جفتپاره"

به می: و سراسر هیکلدیوارها در پیش چشم التهاب من نمایانند، نجلا! – نیما

درآمد. جنوب

وضع ندارم، وحشت و اضطرابو وسواس. می‌روم حمام، تا غذا درست کنم؛ همه‌چیز بوی نفت، پیاز و شامپو، نان... که درپیش آینه، موهایم را می‌کنم، با دقتی گزاف، وقتی، ساعتها، موهایم و همه سفید شده، با ناخنپوستم را، توی سرم، کندن، خندیدن، از آینده و هراس، از پوست. هیچ بهتر هم نمی‌شودکه آدمها را نبرم و مخفی شوم، وقتی می‌شوم، می‌ترسم و بیرون که می‌آیم، و به صدایخودم گوش می‌دهم وقتی حرف می‌زنم، با هرکس، یا می‌نویسم و دوباره می‌خوانم و صدایم. پس

می‌خوابم.

توی خواب...می‌آید

اما به تو گفتم یک جایخاصی‌ست، جغرافی خودش را دارد که بیرون از خواب من نیست. قدیم‌تر می‌گشتم روینقشه، کجاست، نیست و نمی‌باشد. چه چیز را. مسجد سوخته‌ای‌ست که مردم تویش، درتاریکی با موسیقی گور، توی هم، روی هم، با هم، ناله‌ناله، می‌ریزد، لذت و پوستی،لذت و لزج، و تن و توی تن، و هیچ‌کس، از هیچ‌کس پیدا نیست، اورجی، روی هم و کام ووقتی روشن می‌شود، یکباره روشن می‌شود، خواننده‌ای که موهای بلند داشت و گیتار،عمامه‌ دارد و شمشیر و می‌خواند، خطبه‌‌ی قربان می‌خواند، چه می‌گوید، نمی‌آید،صدا ندارد، سر دارد، توی سر بی‌صورت و قد بلند و دهان بی‌جمله، قرآن، قرآن،

خذوه

و غلُوه

مردم با خنجرهایشان، مردمبا دست‌هایشان، مردم با فریادهای‌شان، با هراس‌شان، با برزخ‌شان، سر هم را و تن همرا و بازوی هم را و دست هم را و پای هم را از مچ و از ساعد و گوشت، گوشت

ثم‌الجحیم صَلّوه *

می‌برند و سرهایی همزمان، دستهایی،

پایی، سینه‌ای،

بر زمین افتادن و دیگرهرکس بی‌سر، و سرهای گرسنه، به تن‌های بی‌تن هجوم و گوشت، گاهی گوشتِ خودش را، بهنیش می‌کشند و بریده‌ها از حلقوم بریده مثل از چرخ‌گوشت، آن مرد با شمشیرش، با ریشبلندش، با صورتِ بی‌صورت: صداش، دنبالم می‌دود، می‌پرد، می‌گیرد، می‌نشاند، دندانشرا، صورتش را، حلقم را...

می‌پرم. وحشت و اضطراب و

وسواس

امیر حکیمی

دهم فوریه 2012

* گیریدش و زنجیرش کشید،پس به دوزخ افکنید. (قرآن 69، 30-31)

نامه‌های غربت / 16

2012-01-21T15:22:00.000+03:30

عزیزم

من هزارسال حوصله دارم.

نترس!

تو بینایی منی. آن شهرها را که می‌بینی، مردم راببین. خشت و آجر را که تماشا می‌کنی، چشم‌ها و نفس‌ها و قدم‌های آدمها را. گذشتهاین‌طور آینده‌ای‌ست. اگر آن را نبینی، این حجم خالی، خالی‌ات می‌کند. این‌طور کهمی‌نویسی انگار خیالت را در سفر به قصد گم کرده‌ای، در خانه‌ای، اتاقی، جعبه‌ای،جا گذاشته‌ای؛ اما قصد تو، پیش از تو قصد کرده و به تو هرچه نشان دهد، نمایش آناست، آن‌قدر تصویر در تصویر پیوسته‌ست تا تو در پیدا کردن خودت، به "همان" پناه بری، خودت را به خودت برسانی، از خودت بکاهی. این نمی‌شود، دیگریِ کاستن می‌افزاید. این‌ها می‌گذرد و آن انباشت، رونق فکرت می‌شود. این همه، که بفهمی آنچه فکر کردهبودی خودت را از آن خلاص کرده‌ای، همیشه همان‌جا بوده. اندام بریده، در اعصابمعلول، طنین مدام دارد، همواره با او می‌ماند. او که بازوش را باخته، باقی‌ی تنشهمه را، بی‌آنکه بداند، در خالیِ آن می‌نشاند، همه تن، در آن غیاب. آن‌قدر به اینبازآوری‌ست، نمی‌بیند همه او شده، تمناش، جز آن نیست.

از طرف دیگر،

عزیزم،

هیچ‌کس نه خداست و نه شیطان. من هم چون تو، همخدا و شیطانم، مرا که می‌بینی، خودت را ببینی. این دیدن، درد نداشت اگر پیوستهخودت را به یادت نمی‌آورد. گذشته این‌طور است، خاطره‌ی هستی این‌طور، تاریخ. خشت وآجر، انباشت آن - یک وقتی - کاستن است. اما آن‌که خودش را خیلی وقتی شد ندید، ازجلوه‌ی یکباره‌اش در آبگینه، مرعوب می‌شود. تو نترس، اضطراب باید که بیزارت کند. آدم پشت هرچه پنهان می‌شود تا مگر فراموشی، اما او که آنجاست، خودش دانسته، از اوبیزار، از آن‌که آن‌جاست: دنیا بر خودش سوار نیست، هرکس هم همین‌طور. به تو گفتم،تاریخ ساخته نمی‌شود، فاعل دارد؛ اما چون ما می‌گوییم ساخته می‌شود، آن فاعلمجهول، قهرمان‌های بی‌نام‌اند، همین من و تو. و گفته‌ام چیزها، حافظه‌ی زمین‌‌اندتا تو، توی تماشا، خودت را به جا آوری، و ما آنجاییم، بی‌آنکه توانایی تفکیکش راداشته باشی، چون این انسجام، جز آنکه تو را به تو می‌رساند، از کائوس می‌گذرد: تصویرهای آویزان، که از هر دریافت حسی، مصور شده؛ - آن‌قدرها منسجم نیست. همین استکه فراموشی، به قصد نمی‌شود؛ می‌آید، نه از دستبرد به خود. و جزییات، خرده‌ریزها،آن چیزها که به چشم نمی‌آید، همان‌ها که هر روز از کنارشان می‌گذری وقتی به چیزهایدیگر، بزرگتر به گمانت، که در طبقات ذهنت مراتب اهمیت دارند – هلاک‌ت می‌کند،جزییات.

چرا این دیدن را از وحشت به اضطراب نبری؟ آنچهتو در من می‌خوانی، در خودت می‌خوانی؛ هرچند در قاب من می‌گذاری، هرچند من همهستم، اما این فاصله، با من قاب و تو، برداشته می‌شود، ولی نه با من، خیالِ تو، باآن مانوس است. اگر بیزاری‌ست، در کجای توست، چقدر جلوه دارد و چرا برافروخته‌ات می‌کند؟و اگر آن نیست، هر نکبت یا فضیلتی که هست، ضروری‌تر از سرکوب، پس زدن و به جایدیگر حواله دادن، خود را به تمامی در آن انداختن است.

بیست و یک ژانویه 2012

امیر حکیمی

پی‌نوشت – "مثل اینکه ما سرچشمه‌ای بی‌پایان هستیم. نیرویما می‌کوشد به طرف آن نهایتی که با او نیست، و می‌خواهد آن را پیدا کند. در همیننهایت است آینده‌ی ما و، دور از دستبرد دیگران، این آینده یکی از خواص حرکت خودماست که با آن نهایت تماس خواهد گرفت، برای نهایت دیگر." /از نامه به احسان طبری، نیما یوشیج

جغرافیای سگ / شمال، تمام

2011-12-19T16:44:00.000+03:30

برای ناتالی –

"چگونه تنش به خوردنِ ما ‌دهد؟"

یوحنا، 6:52

"جغرافیای سگ"

به امیر حکیمی

شمال/تمام.

بر راه‌های کف دستم

یولیا

کرم بود. مشت کردم و پرواز شد.

بازی.

قرار شد توی جنگل سیاه که پنج ساعت غرب شهر بود لخت باشم و سردم باشد و بلرزم و بدوم او از پشت درختی، آید، گرم‌ام کند. آنجا که اوست میز خیاطی‌ست توی برف و آن طرف میز غذاست با چهار کنده جای صندلی و آن‌طرف آتشی در اجاقی که دیوار نداشت، دیوار نبود، خانه برف بود و سقف و دیوار و پنجره، آسمان و درخت و فاصله. به آنا گفتم آن زن باشد ولی لخت نمی‌شود، اگر بشود دوست ندارد چیزهایش معلوم باشد، همین گفت چیزهایش. من گفتم معلوم نباشد و او قبول کرد زن باشد گفت مگر نیستم؟ من فقط قرار بود به او بگویم که قبول کند به من ربط نداشت دیگر، این‌طور که وقتی بغلش کرده باشم و می‌بوسم‌ش و چشمهایش را و گردنش را و دستم را می‌برم پایین، خیس باشد، آن‌وقت بگویم که قبول کند قرار گذاشته بودیم و این توی فیلم بود توی برف که زیر گوشش گفتم بازی می‌کنی و دوربین دهانم را نشان می‌داد که صدا نداشت، موهای من سیاه سیاه است و پوست من یخ‌زده و گندم و موهاش، توی صورتم همین را گفتم و او قبول کرد. جی سوت زد و کات داد. بعد توی آشپزخانه پیشپند نارنجی و زرد و زیرش لخت بود و مردش پاتو نامی، پاتو نقاش است که توی خیابان می‌خوابد مست است و می‌میرد، به جی گفتم از کجا پیداش کردی و رفتیم یک روز خانه‌اش، گفتم خانه دارد؟ اتاق داشت اندازه‌ی قبر پر از خرت و پرت و آشغال از خیابان جمع کرده، برایمان ویسکی آورد که ویسکی نبود جرعه‌ای که نوشیدم تف کردم، گفتم این چه کوفتی‌ست، جی گفت چیزی نگو، آن‌وقت پاتو توی خرت و پرت‌هاش دنبال نقاشی آن زن، آنا، زنی که کشیده بود. به جی گفتم دروغ می‌گوید. این را پیدا کرده وقتی دوباره پاتو آمد، از توی اتاق کوچکی که به اندازه‌ی دو تا آدم ایستاده جا نداشت و او که می‌رفت توش گم می‌شد من فکر کردم آن اتاق به اتاق دیگر و از اتاق دیگر به اتاق دیگر می‌رود که آن در مخفی قصری‌ست که از خیابان دزدیده، لباس کار تنش بود و بوم تازه آورد توی راهروی سفیدی که آنجا نشسته بودیم؛ گفتم اینجا کجاست، زندان بوده، شاید، انگار، آنجا، با رنگهاش، جی گفت لباست را بکن. کندم و پاتو گفت به دیوار تکیه نده و ندادم و گفت تکان نخور و نخوردم و گفت دستت را از آنجات بردار و برداشتم و کنار آن در بایست، نه بین این دوتا در بایست و آنا را آورد گذاشت کنار زانوم.

سردم بود جی مجبورم کرد به همان ویسکی، که نبود.

قبلن هم شده بود ایستاده، چشمهایم را ببندم و همان‌طور منجمد، یولیا آمد، توی همان راهرو در اتاقی گم فرو رفت و خواستم دنبالش بروم، رفتم که پاتو گفت تکان نخور، نخوردم؛ گفت دستت را بیاور بالا و روبروی صورتت پیش سینه‌ات سرت را بیانداز پایین نگاهش کن، نگاه کردم، کرم بود.

فیلم.

و مردش که پاتوست، مست که می‌آید، از پشت بغلش می‌کند و او را هل می‌دهد دهانش بوی الکل و آن صحنه طوری بشود که خنده داشته باشد. به جی گفتم من نمی‌فهمم چرا زنِ زیرِ پیشبند لخت باشد ولی قرار نبود من حرف بزنم و نظر داشته باشم، من مرد گمشده‌ی سیاه‌مو که می‌دوید و آن زن، که از شهر گریخته بود، پاتو را کشت، با چاقو که داشت می‌شست وقتی آمد مثل همیشه هلش داد، افتاد زمین و افتاد که رویش، بی‌هوا شد و او همانطور لخت با چاقو توی خیابان خونی و جاده دوید تا در جنگل سیاه خانه کرد، اما آن‌طور که آن خانه همیشه آنجا بود و آن زن همیشه آنجا بود و آن زن دیگر که همین زن بود همیشه پاتو را می‌کشد و فرار می‌کند به خودش می‌رسد و پشت میز خیاطی می‌نشیند، پیشبند تازه می‌دوزد.

هیچ‌ ازین داستان نمی‌فهمم، به جی گفتم وقتی می‌شد حرف بزنم. گفتم لااقل نمای نزدیک میز خیاطی و دست زن و پیشبند، پوست تن پاتو و چشم پاتو و لب پاتو. پس من و آنا شبانه به اتاق پاتو رفتیم و پوستش را کندیم وُ من که می‌خواستم توی قصر بچرخم، در کوچکی که دیدم به آنا نگفتم که نخواهد بیاید فکر کردم تنها برمی‌گردم، گفت با باقی پاتو چه‌کار کنیم، گفتم نقاشی‌، و او را کنار همان در گذاشتیم و من را و آنا را کنار زانوی بی‌پوست ولی عکس گرفتیم. جی گفت این دیگر خیلی زیاد است. برای آلفرد که داستان را نوشته بود و رفته بود نوشت که من اینطور گفته‌ام و داستان را عوض کرده‌ام و گفت همین‌ها را فیلم گرفته‌ایم. آلفرد عصبانی نوشت یعنی چه. من گفتم خودم پولش را می‌دهم. گفت پول نمی‌خواهد. جی راضی بود.

دوباره ایستادم، خوابم برد، من را و آنا را کنار پام و می‌کشید و به کرم نگاه می‌کردم، مشت کردم، له شد، باز کردم، پیله بود. بستم، ترکید، یولیا رد شد، به اتاق دیگر رفت، خواستم بدوم، پاتو داد زد.

ایستادم.

به اتاق پاتو که برگشتم.

به دستش و به چاقو نگاه، آنا.

توی کلابی که با جی و الفرد رفتیم قبل از اینکه آلفرد برود، زنی که آمد کنار من نشست و کنار دیگرش جی بود، اسمش آناست گفت تو کی هستی و ما خودمان را گفتیم و او گفت. فکر کردیم از بس مست بود اول جی را بوسید بعد من را بعد از روی من خم شد، سینه‌اش روی پام، رالف را، رفت و لبهایش روی لبهای‌مان ماند، لبهای جی روی لبهای من، لب من روی رالف. گم شد و هرکدام ما یواشکی - هیچی نگفتیم، نه من چیزی و نه جی، رالف گفت ودکا - دنبالش می‌گشتیم گفتم هرکس اول پیدایش کرد، دیدیم با یک مرد دیگری آمد و رقصید جی گفت جنده. من نگفتم و رالف پیاله‌اش را روی میز کوبید. گفت فیلم را چه کار کنیم، سوزان آمد که قرار شد فیلم بگیرد، همان شب به من گفتند تو باشی توی فیلم. من آنقدر گرم بودم که یولیا آمد را توی راهرویی دیدم، که می‌رفت، راهرویی که هرگز ندیده بودم، و تماشایش می‌کردم، یکباره آمد نزدیک، نزدیک،

چشمش را به چشم‌ام چسباند و از توی چشم‌ام تویم را نگاه کرد، فرار کردم، بی‌آنکه چشم‌ام با من؛ پریدم

به اتاق.

خرت و پرت‌ها را کنار زدیم. ژورنال‌های قدیمی، یک عکس از بازیگری، ژورنال ده سال پیش یا بیشتر بود و زن را پاتو کنارش کشیده بود و خط خطی کرده بود، صورتش را، به آنا نشان دادم، پاتو هنوز نبود. در را با هل باز کردم، بسته نبود، منتظر ماندیم بیاید از همان ویسکی که توی جعبه‌ای بود که رویش می‌نشست، جعبه پر بود از شیشه‌های خالی شراب و ودکا و چیزهای دیگر، توی حلق‌اش ریختم. حلق‌ش را لیسیدم، وقتی آن دوتا حرف می‌زدند پا شدم رفتم، آمد پشتم، دستش را گذاشت روی گردنم گفت. همان‌وقت برگشتم، لیسیدم. قرار شد فردا زنگ بزنم، زدم. آمد برویم بیرون. گفتم چرا برویم بیرون و چرا آمدی. بیرون برف بود، خندید و من دامن‌ش را، دماغ بزرگش مانع بود، نبوسیدم، ویسکی ریختم و زبانم، چشمم بسته، دست که گذاشتم، مشت، ترکید، پیله.

مناسک.

دوباره برگشتم. فرداشب. آنا را بردم خوابید پیش جی. جنازه همانطور آویزان به گیره بود کنار پالتوش. رد خون تا در کوچکی که دیروز دیده بودم. در را باز کردم، پوست نداشت، بغلش کردم، اول پالتو را پوشیدم، کلاه هم توی جیبش بود، همان‌که جی سر صحنه سرش بود داد به پاتو، انداختمش توی سوراخ را گرفتم رفتم رسیدم جنگل سیاه بود، برف بود دویدم و میز خیاطی و اجاق و میز غذا، کلبه‌ای، لخت و سردم بود که از پنجره نگاه کردم، معلوم نبود، بخار بود، در باز شد رفتم و نشستم آنها را ندیدم تا بخار رفت، نه تایی نشسته بودند، یولیا گفت به شکل مربع، بعد گفت دایره، آخر مثلث شدند، سرشان روی پای هم خم بود، نگاه کردم، یکی یولیا بود و آنا بود و آنهای دیگر که صورت آشنا، نمی‌شناختم، یولیا راس بود و سرشان را بالا آوردند، می‌خواندند نمی‌فهمیدم، وردی، مرا ندیدند. آن‌وقت پیرهن‌هاشان را از شانه پایین‌تر چپ زخمِ سوختن بود، برشته جای چروکیده، قهوه‌ای، همه‌شان و همین‌طور که نشسته به رقص، زمایر، ندیده بودم نه روی پوست یولیا نه آنا، چیست، قبلن و خواستم دستم را دراز کنم، بکشم.

زخم گناه آدم بود که آمرزش می‌خواندند، آنها، آمرزنده‌گانند؛ گفت.

که صدای جیغ.

دویدم.

افتادم. زن آمد، چشم باز کردم سرم به زانوش، توی برف، مرا کشیده کنار اجاق و چیزی تنم که پیشتر نه، پالتوی پاتو، غذایم داد و خواباند، فرداش توی گوشش، بازی می‌کنی، یا شب. پاتو مرده بود و چشمش، پاتو مرده بود و پوستش، می‌دوخت و تنم کرد،

او شدم.

کات.

از راه‌های مخفی قصر پاتو به اتاقی تازه صدای سوزانا بود جیغ. دوربین را انداخته، روی بالکن ایستاده صورتش را گرفته بود، نگاه کردم پایین، خیابان، خیابان باریک، سری می‌جهید بی‌تن، بریده، خون داشت از گلویش بیرون، مثل حیوانی که سر بریده باشند بسمل. آمدند، نه‌تا، آنها، ولی دست به صورتم کشیدم، نبود، دوباره نگاه کردم، خیابان، از موهاش، سیاه و خونی و از عینکم، بهتر نمی‌دیدم. یولیا چشم چسباند به چشم‌ام، توی دالان توی چشم‌ام چطور فرار می‌کردم، می‌دویدم. پریدم.

جی با آنا می‌رقصید.

دست جی توی کمرش. پایین می‌آمد، زیر لباس، خیس، گفت توی گوشش را می‌لیسید، بازی می‌کنی. سر تکان داد زن.

سوت زدم و کات.

به پاتو گفتم یولیا را از کف دست جی که ایستاده بود نگاه می‌کرد دستش را بالا آورده بود تا سینه‌اش، می‌پرید، حشره‌ای، بکشد.

دست کشیدم، تنم. سرم، نداشتم،

می‌جهید.

امیر حکیمی

بیست و شش آذر نود

پی‌نوشت –

"آنکه تن من خورَد،

خون من نوشد،

در من مانَد وُ من در او."

یوحنا 6:57

نامه‌های غربت / 15

2011-12-13T18:41:00.000+03:30

عزیزم

"من اینک

آماده‌ام...

آماده..."

گفته بودم می‌خواهم با این اپیزودی که دیروز نوشتم "جغرافیای سگ" را تمام کنم؛ اما در مستندی که دیدم عابری که می‌گذشت چمدان داشت وقتی نگه‌اش داشتند از قبرستان آمده بود که آنقدر سرد و یخ‌زده بود زمین در دسامبر 1941، لنین‌گراد، آنها که در شهر حصر آلمانها مانده بودند، جنازه‌های یخ‌زده را بر هم تلنبار بر زمین رها کرده بودند، دو تا پای بریده بود که وقتی پرسیدند گفت برای غذای روزانه‌اش؛ حالا هر عابری آن مردی‌ست که چمدان دارد یا پا که دارد! بعد با کارگردان که حرف زدم نخواسته بود بر بعد کانیبالیسم ماجرا دست بگذارد، نپرسیدم چرا، دور چشمهایش سیاه بود و پوستش چروک بود گفت برای اینها دیدم خیلی شبها نخوابیده با این کابوس‌ها یا آن پیرزن که در تنهایی‌ش هرچه بود گربه بود و قاب نقاشی که داشت، چقدر شبیه گربه‌ی‌ مرشد و مارگریتا، که آن نبود و شبیه گربه‌ی آلن پو، که آن هم نبود، نه حتا گربه‌های تو؛ که تنها زندگی می‌کرد، هشتاد سال داشت، به کارگردان گفتم وقتی اینها را تعریف کرد چه شد، گفت ترسیدم بمیرد، جان می‌کند، وقتی می‌گفت سر گربه‌اش را او گرفته، هفت سالش بود آن وقت و دوست همسایه‌اش، جانور را پیچانده، پیچانده، پیچانده، تا نفسش نیاید، بعد چه شد؛ پیرزن گریه کرد، و از توی اشکاف قاب نقاشی سیاه را بیرون آورد، گفت این، و اسمش را گفت که یادم نمانده. به کشیش گفته بود، گناهش، آیا بخشایشی برای من هست؟ زنی که مادرش بود و وقتی خواهرش از سرما و گرسنگی افتاد، از تن او سوپ آورد به دختر دیگر داد، دختر که می‌دانست خواهرش است، اما گرسنه بود، نمی‌خواست بمیرد؛ کانیبالیسم گناه بزرگ است، نه! کشیش گفته بود. گریه کرد پیرزن. و وقتی پرسیدم چقدر از این داستانها شنیده، چشمش را بست، آدم دیگری شد که نمی‌دانست بعد ازین چطور فیلم بسازد. اما برای پیرزن نه مزه‌ی خواهرش، گربه‌ی سیاهش مانده بود و تهوع. همان وقت داشت خیالم به جنگ و مثل قدیم‌ها که به زلزله فکر کرده بودم، توی تهران، چه می‌شود و اغلب می‌دیدم مردم تن‌ها از زیر آوار می‌کشند بیرون، آتش روشن می‌کنند، کباب می‌کنند و فردا به آوار دیگر هجوم می‌برند؛ این فکر کودکی‌های من است، وقتی رودبار و منجیل زلزله آمد، و ما یک سال بعد رفتیم آنجا را دیدیم، با پدر و مادر و خواهرم، خرابه‌ها را، مادرم که گفت شاید تهران بیاید، و خیال من که آن وقت چه کار کنم، شاید مرده باشم، بهتر.

دختری که همراهم فیلم را دیده بود، از سفیدی‌ سنگی‌ست و چون بالرین است به کرم می‌ماند، دراز و رقصان و بی‌استخوان، می‌خواست بداند من اگر به آن وضع افتادم چه کار می‌کنم. گفتم نمی‌دانم. و هنوز هم نمی‌دانم و فکر کردم به داستانی که ننوشتم عاشقی که معشوقش را کشت و به دندان کشید و بعد خودش را؛ و هرگز نخواهم دانست، چون باید آن آدمی باشم که آنجاست و گیر افتاده و گرسنه‌ست، منطقش فرتوت شده. داستان ننوشته‌ام را برایش تعریف کردم، چون گفته بود به گمان من آن مادر، آنچه کرد، عشق است، با اینکه خودش از آن سوپ نخورد، و مرد و دخترک که دیگر مادرش هم مرده بود، هفته‌ای کنار جنازه‌ی مادرش دراز کشیده بود، می‌خواست مادرش را گرم کند، شاید برگردد، اینطور می‌گفت پیرزن توی مستند، گفت مثل "یک گل سرخ برای امیلی" فاکنر که دیگر داستان نیست، می‌بینی؟ یا من این را گفتم. و گفتم لابد عشق هم هست. و با هم به دستهای آن مادر و به دستهای آن دخترک مرده و به دستهای آن یکیِ زنده خیال کردیم. از خیال چه پرهیز؟ بعد سینما به بار که رفتیم، او چنان نوشید به ویرانی خیالش. من اما مردم رقصان را تماشا کردم و نور روی صورتها و آنها که به هم می‌پیچدند و آنها که در نگاه‌بازی رسوایی می‌کردند، فکر می‌کردم اینها را چطور برایت بگویم/بنویسم. و حالا چطور شمال را به جنوب، شرق را به غرب سگ برسانم؟ گفتم اینطور اگر ببینی مردم را که پا داشته باشند یا چمدان، آدم که به هرحال حصر شده مگر خاصیت دنیا نیست؟

عزیزم

آنقدر وحشت‌زده‌ام، توی‌م خالی‌ می‌لرزد و سیمایم مچاله. برای همین هرچه بنویسم به سگدانی ملتفت می‌شود. اگر می‌خواهی این خیال سوزان را به آتش انداز، نجات من زیر دندان‌های توست وقتی تنم، خیال سوزانی‌ست.

سیزده دسامبر 2011

امیر حکیمی

جغرافیای سگ / سیزدهم

2011-12-12T18:39:00.000+03:30

برای فئو -

اما برق اسلحه با نور چشمانت در کشو تحلیل رفته بود

از شعر "هاروت"

بیژن الاهی

"جغرافیای سگ"

به امیر حکیمی

سیزدهم.

عزیزم

دیروز بود رفتم. رُمرسیدم، صورتی از آینه کنده بودم، نفهمیده. آنچه یادداشت کردم توی شلوغی، نمی‌توانستمبایستم، کف پایم می‌سوخت، پشت دیوار کهرفتم کسی نبود، ولی آمدند، کنار مردی موهای بلندی داشت، ریش سیاه، سامورایی و شاعربود نشستم؛ این بود:

با صورتِ یولیا

توی دستم،

برگشتم.

توی نور آبی کف دستم کهصورت داشت. جرالد هنوز روی سِن بود، چشم نداشت، دور بود و نمی‌دیدم. کتاب را ازتوی جیبم بیرون آوردم هرکس چیزی از توی جیبش در آورد، سامورایی خودنویس‌ش را و زنیکی خم شد، یکی زبانش را؛ جرالد می‌خواند، دیگری عینک زد. کاغذ را گذاشت روی سِن وما همه رفتیم کاغذ را دزدیدیم. روی کاغذ چیزی ننوشته بود، توی میکروفن قهقهه زد وافتاد مست نبود، غش کرد. غولی که زنجیر و علف از توی جیبش آورده بود بالای سرش وفریاد "فاک" زد، پنج دقیقه از توی بلندگو همه را وحشی کرد. آن‌وقت درآورد و روی صورت جرالد شاشید. توی کتاب نوشته بود "طبیعت چنین ما را بهتنگنای کابوس‌واری می‌افکند: بی‌گمان آنچه مایه‌ی دوام علیت شده گرایشی طبیعی‌ست بهچشم‌پوشی از احکام طبیعی*..." زدم زیر خنده، شنیدم خنده‌های دیگران را که پرکرده بود دود و بوی شاش، دیگر هرکس در آورده. ولی جرالد بلند نشد. غیب شد. حواسم بهصورت کف دستم و سردم بود، انگار خود من در آوردم شاشیدم به پاهام تا گرم شدم، اول.دیگر جرالد روی سن نبود. می‌خواستم بروم بیرون از بو. راه نبود. غول ایستاده بودتوی چارچوب نمی‌گذاشت کسی برود فریاد می‌زد فاک که فرمان بود. تو که برگشتم اوداشت با شمشیرش می‌نوشت روی زمین که توی آن نور عجیب بود و بالا می‌آمد و می‌چرخیدو روی صورتها شکل می‌شد، آن‌وقت زنهایی دورش گرد نشستند و شاشیدند و مردها ایستادهبودند. بعد که رفتیم دنبالش، پیداش نکردیم، به سامورایی زنگ زدند گفتند کسی اینجاست،رفتیم. جرالد بود، گریه می‌کرد و می‌خواست نجاتش دهیم، توی پاسگاه. خیس هم بود بومی‌داد و تنش و صورتش. خزیده بود هراسان. گم شده. خیلی می‌ترسد. می‌گفت و زار، قدبلندش و شانه‌های پهنش، لرز. بردیمش هتل و انداختیمش توی وان. خوابید، آب را بازکردم. آن دو تا زن آمدند که یکی‌شان موی زرد داشت و دیگری موی سیاه داشت و صورتاستخوانی داشت ولی ماتیک نداشت که آن یکی داشت و باسن نداشت، شلوار جین پایش بود، آنیکی دامن داشت که هرچه داشت زیرش درخشیده بود زیر آن نور توی کنسرت و شکل نوشته‌یسامورایی افتاده بود روش، دیده بودم. که قرار بود با او بخوابند اما جرالد از حالرفته بود و هنوز گریه می‌کرد، نشستند همان‌جا. من نگفتم.

سرم توی صورت.

صورت، یولیا بود.

دیدم. هرکس به زبانی حرفزد، این‌طور ماندند. سامورایی سر تکان داد و خودنویسش را بیرون آورد. آن‌وقت همهحرف زدیم و هیچکس نمی‌فهمید. ولی نه اینطور که همه با هم همزمان، من می‌گفتم وآنکه ماتیک داشت می‌گفت و آنکه نداشت می‌گفت و او با شمشیر، چرخان، هایکو.

یولیا.

وقتی برگشتم روی تختافتادم روی شکم، خوابم برد و بیدار شدم توی سرم بود تلوتلو می‌خوردم، یادم نمی‌آمدپرسیدم کجا بود، زنگ زدم و جواب نداد و نوشتم ازین شهر بیزارم و می‌خواهم بیایموقتی جواب نداد، جواب نمی‌داد، کسی آنجا نبود، دوباره سرم را گرفتم و افتادم و این‌باردیدم.

پشت ستون خودم را قایمکردم.

پخش شدم.

روی زمین صورتم زیر پاهاییکه ضرب داشت ولی کُند و بلند و رخشان بود اما دستم را گرفت و بلند کرد و وقتی تویفیسبوک پیدایش کردم، ننوشتم رفتم خانه چه شد، هرچه نوشتم نفهمید، موهاش قرمز بود ولباس سیاه تنش بود که سینه‌هاش پیدا بود و پوستش را دیدم گفتم تو چرا به من نگاه کردیمرا ندیدی، خواستی بپرسی زبان کشیدی و بعد معذرت خواستم فهمید نفهمیده‌ام، چوندستم را دراز کردم به گردنش. نوشتم چشمت می‌سوزد با اینکه سنگی. گفت کجا بودی.

آنجا.

بعد هم کنار هم نشستیم ومن اول به دستش، به گردنش به موهاش، چشمش را دیدم که زاویه داشت و کج بود و صورتشکج بود و پوستش، موج و خال داشت، بلند شدم گوشی را برداشتم رفتم از بیرون زنگ زدمبیاید. وقتی آمد کنار دیوار تاریک بود دنبالم گشت ندید برگشت تو زنگ زد سرد بودیادم رفته بود بپوشم لرزید صدام گفتم یخ‌ زده. رفتم خانه.

فرداش گفتم چرا نگفتی کجایقصه‌، چشمت بود.

گفتم همان‌که برایت تعریفکردم.

گفتم نمی‌دانم بعد چه شد.

گفتم ما چهار نفر نشستهبودیم توی اتاق و جرالد توی وان بود؛ بعد شد.

گفتم اول تپانچه‌ی جرالدرا برداشتم که نقره‌ای بود و همیشه همراهش بود چون می‌ترسید و می‌خواست با آن دوتا بخوابد، یکی را من کشتم و یکی را آن دیگری با شمشیر پاره کرد و یا هر دو را منکشتم و هر دو را بعد او با شمشیر پاره کرد تا جرالد که بیدار شد ببیند و ما نباشیمولی آنکه من می‌کشم موی زرد بافته.

گفتم یادم نمی‌آید.

جواب نداد. منتظرم بگویدچون دیده بود و یادش بود.

گفتم بعد صداهای‌مان رانفهمیدم کی زوزه شد دنبال هم دویدیم یکی زیر شیشه‌ی میز چسبیده بود به شیشه لیسشکه من رویش ایستادم و در آوردم و به صورتش از پشت شیشه و به دهانش و به چشمش و بهگونه‌هاش و او داشت با شمشیر می‌دوید و می‌خواند و او داشت فرار می‌کرد و جیغ می‌کشیدکه یکباره شد که توی وان هرکدام چیزی به او فرو می‌کردیم؛ سرخ شد. تپانچه راچپاندم لای مشت دستی که افتاده بود و آنها یکی نشست روی سینک و دود شد و آن که زردبود موهای بافته را در شکم بریده می‌شست. رفتیم من با سامورایی که جا گذاشتخودنویس را خواست برگردد گفتم من برنمی‌گردم اگر می‌خواهی، برویم دنبال جرالد.

گفتم پس کو جرالد؟

گفتم تا صبح همه جا دنبالجرالد گشتیم. پیدا نشد. رفتیم هتل. شلوغ بود. زن اتاق که ترسیده بود گفت. خواستنداز ما بپرسند. هر سه تا را آوردند، یکی پاره بود و دیگری که سوخته بود و آنکه گلولهخورده موهای سرخش. سامورایی گفت من آنها را کشتم ولی خودش نبود، تنها بودم. به آنهاگفتم تنها نبودم. کف دستم را نشان دادم. گفتم شاهد. گفتند کجا بودی؟

نگاهت می‌سوزد.

گفتم. کف دستم.

کشیدمت روی تخت وقتی رفتمخانه به شکم افتادم و آنقدر کوبیدم، کوبیدم.

صبح همه‌جا بود.

دوست داشتم تو باشم.گفتم.

خونی بود صبح.

و...

آن روز سگ توی خیابان دیدم.یکی سیاه بود و یکی خاکستری بود و آن یکی هم که سیاه بود. اول هر سه توی پیاده‌رودراز افتاده و هوا آنقدر که سرد شد شب، نبود آن‌ وقت و کمی آفتاب بود و من در گوشه‌ایکنار در خانه‌ای باز، ایستادم آنها را تماشا که به هم نگاه می‌کردند و صداهایعجیبی از پوزه‌شان می‌آمد. نمی‌رفتم. آن‌وقت یکی پارس کرد و دیگری پی‌اش رفت ولییکی دراز کشیده باقی ماند اعتنا نکرد وقتی یکی سوار یکی دیگر شد، ولی بعد که تمامشد پرید، گلوی او را گرفت با زوزه‌ی حلقی و گله‌ای آمد از توی راهروی کنارش منبودم، همه به جان هم افتادند ما همه که آنجا بودیم هیچ‌کس حواسش نبود جز من کهیولیا آمد.

دنبالش رفتم وُ وحشتم را.

پنج، دوازده دسامبر 2011

امیر حکیمی

پی‌نوشت –

من هنوز در کمینم! آری، هنوز! یک خط نور لوله‌ی تفنگم را تا عمق روشن ساخته.

از شعر "سل"؛

بیژن الاهی

جغرافیای سگ / دوازدهم

2011-11-26T05:56:00.001+03:30

با مهیار ط –

گفت از هر طرف که روی، اگرراه روی راه بری.

عقل سرخ، سهروردی

"جغرافیای سگ"

به امیر حکیمی

دوازدهم.

با چاقو به جان یخچال افتادم. تویخیابان زیر کاج مردی افتاده بود و می‌مرد، من هم رد شدم. بعد ایستادم زیر چراغسیگار کشیدم، برگشتم تماشایش کردم، آن طرف روی نیمکت مرد میانسالی نشسته بود، پیپمی‌کشید، زیرچشمی نگاهش به جان کندن بود، مرا که دید کلاهش را برداشت، من هم سرتکان دادم طبق عادت مرسوم شبانه. او هر شب آنجا با بی‌خیالی‌ش پیپ می‌کشد، کتاب می‌خواند،من زیر چراغ سیگار می‌کشم، سر تکان می‌دهم، و هر دو به مردی که زیر کاج افتاده ومی‌میرد نگاهی می‌اندازیم. پس من به خانه می‌روم، با چاقو به جان یخچال می‌افتم. واو در قطار دور می‌شود.

کاج بلندتر.

مردم در برف بی‌صورت‌اند. دوبارهیولیا را دیدم، انگشتش، همینطور که دعوتم کرد گفتم چقدر با انگشتهای تو گریه کنم.خیلی سرخ شد. توی صف، صف بود. از آدم‌های شبیه خودم بیزارم. آن فکرها توی سرم آمد.زوجی توی صف کنار من، توی گوش هم می‌خندیدند، اول زن خندید و سرش را برد زیر گوشمرد و مرد خندید، دیدم امتداد نگاه را به گردن زنی روی سنگی نشسته، روی جدول.انتظار بود. فاصله‌ام زیاد بود تا راهم دهند، نمی‌خواستم بروم جلو، به نگهبانبگویم اسم‌ام را، اسم‌م توی لیست بود، اجرای او بود، مهمان وی آی پی بودم. اگرآنها را ندیده بودم می‌رفتم جلو، چون آن فکرها را نداشتم، فکرم را از آدمها خالیکرده بودم و بیرون نیامده بودم، سه هفته شد. تا یولیا را دیدم ولی مرا نشناخت وقتیشناخت گفت اجرا دارد، انگشتش را چطور قبلن ندیدم.

گفت زنگ می‌زند.

دیگر زنگ نزد.

گفتم بروم آن شهر پیداش کنم. مرا یادشرفته. توی صف دیدم‌شان. توی صف آن شهر بودم. هنوز دم جای اجرا نبود که آنها رادیدم، که بعد آنجا هم بودند. زنِ رویِ جدول موهای زرد تابیده، زیر چشمش چروک بود.آنها که می‌خندیدند به گردن وقت آیین انتخاب و حتا به گردن من هم تماشا کردند،ندیدند نه زن را نه من. لرز کردم. به یولیا گفته بودم ضعیف شدم، تنم و نشانش دادم،با ناخن کندم، زخم بسته ناسور شد.

خون یخچال عجیب صورتی‌ست. نیمه‌ی شبهمسایه به دیوار کوبید که از جیغ یخچال خوابش نمی‌برد. اعتنا نمی‌کنم. این هم رسمی‌ستبه عادت که اگر یخچال جیغ نزند، اگر با چاقو به پیکرش نکوبم، اگر تکه‌های یخ جارینشود، همسایه خوابش نمی‌برد اگر به دیوار نکوبد و نگوید که خوابش نمی‌برد؛ هر شب.

پس شبی که جایم را با آن مرد عوضکردم، روی نیمکت نشستم پیپ کشیدم ترسیدم فردا زیر کاج افتاده باشم، دویدم آمدم خانهیخچال را بغل کردم و بوسیدم. همین‌طور از ساق پایم بالا آمد و توی رانم یکی شد.داری چه کار می‌کنی فریاد زدم که همسایه به دیوار کوبید و آرام شد. خیلی تقلا کردمصورتم را از توی پهلوش بکشم بیرون، ببینم. دستم را انداختم توی سینک چاقو بود، بهسینه‌اش فرو کردم، رهایم نکرد، کوبیدم، مدام کوبیدم.

خون‌م صورتی‌ست.

به یولیا گفتم، مثل رگهای تو وقتی سرخمی‌شوی، و انگشتهات. کی زنگ می‌زنی. به ساعت نگاه می‌کنم. هر روز می‌گذرد. نیستی.می‌روم به آن شهر. توی راه آن دوتا عذابم می‌دهند، با یادآوری، من که عادت داده‌بودم حواسم را از چهره‌ها و پوست بردارم از بوها و آدمها را نبینم، دیدم و آن خنده‌هایهیجان، لحظه‌های تماشا، تپیدن‌های نبض، انتخاب، پوست، بوها و رگ و تقلای حیوانی کهجان می‌کند و خلسه، خلسه‌ی خون، رخوت آخرین تپش.

وقتی توی سالن نشستم، آنها کنارمنشستند و خوابیدند، دست مرد مانده بود لای زن؛ دنبال یولیا می‌گشتم پیدایش کنم،تاریک بود، کاری که کرد آمد روی سن و دستهایش را بالا برد از دو طرف انگار رویصلیب باشد، بعد نور عجیبی شد و دیگر لخت بود و نور عوض شد و چیزی که معلوم بود تنیبود در اشعه‌ای که توی تن را نمایش می‌داد شبیه دستگاه‌ رادیولوژی یا سونوگرافی،نمی‌دانم کدام یکی، اما آنها هم نبود و آدم‌های دیگر آمدند که آدم نبودند عروسکهایمانکن بودند و هرکدام که آدم بود آن شکلی بود که یولیا بود و آنها که عروسک بودندهم تویشان پیدا بود که خیلی فرق نداشت آنطور که دیده می‌شد و هرکدام حرف می‌زدند،جداجدا چیزهایی می‌گفتند که به هم ربط نداشت. آن‌وقت آن نور روی تماشاچی‌ها افتادکه دیگر تماشاچی نبودند و بعضی‌ها عروسک بودند و من دیدم جز من و آن دو تا، همان‌وقتهم دیدم دست مرد لای زن مانده، توی آن اشعه که همه‌چیز را توی تن نشان می‌داد، ازمچ قطع شده. اشعه روی صدا، صداها در هوا می‌چرخیدند و رنگی می‌شدند، و من دیدم زیرپای یولیا، اگر یولیا بود، روی سن، اگر سن بود، دست‌های عروسک‌ها افتاده بود ازبازو اما نه آنِ مانکن‌ها بلکه دستهای کوچکتر مال عروسکهای بازی، و پاهای کوچک ونیم‌تنه‌های کوچک که سر نداشتند، هیچ کدام سر نداشتند، فقط یولیا سر داشت و چهانگشتی دارد و تماشاچی‌ها که ما سه نفر بودیم داشتیم و آن زن، موهای زردش. دیدمدستهای قطع شده و تکه‌های دیگر تن آدمها در آدمها جا مانده که آدمهای واقعی نبودند،هیچ‌کس آدم واقعی نبود. بعد که روشن شد به یولیا سلام کردم گفت دیدی، سرم را تکاندادم، گفت آن روز که برایش داستانی گفته بودم ساختن این کار را فکر کرده که مننفهمیده بودم ولی اسم پرفورمانس را گذاشته بود جغرافیای سگ، به امیر حکیمی.

برای همین زنگ نزدی.

لای خودش هیچ دستی نبود ولی غضروفبود، توی روده‌هاش بود.

داستان را یادم نیامد.

همان سه تا آدمی که بچه‌ای را خوردهبودند و بعد یکی‌شان حالش بد شد برش داشتند بردند بیمارستان توی عکس استخوانآدمیزاد بودی توی شکمش، دکترها مشکوک شدند، به پلیس خبر دادند، پلیس آمد رفت بهخانه‌شان، هنوز باقی آن بچه در خانه بود، دو تا زن با مردی.

آن‌وقت روبرویش نشستم، با انگشتش گریهکردم.

کاج شد.

26 نوامبر 2011

امیر حکیمی

"گفت تو آن بازی کهدر دامی و صید می‌کنی،

اینک مرا در فتراک بند

کی صیدی بد نیستم."

عقل سرخ، سهرودی

جغرافیای سگ / یازدهم. در آداب خوردن، و رستگاری

2011-11-09T20:55:00.000+03:30

برای هاله. ز –

که یادم آورد.

«آن قلب، بسیار دقیقه‌ هنوز، به صدایی خفه می‌تپید.»

از داستان "قلب قصه‌گو"،

آلن پو

"جغرافیای سگ"

یازدهم. در آداب خوردن، و رستگاری

- یک شعر -

به امیر حکیمی

بپوش‌م. گفتی. روی زانوت، سجده بودی، پیشانی‌ت نبود، برگشتی توی صورتم، به پیشانی من بود، من که می‌آمدمپیش، تو بیشتر می‌آمدی، خیلی، نگاهت را دیگر نشناختم، آن حیوانی که منم، نمی‌دانستم،چطور بپوشم، دستم ستون که بود روی زانوم بودم گفتم مرا، گفتم بپوش. و بو کردم، گرگرفتی و باز شدی. اینجا پوستم. تو که رفتی فکر کردم چه کار می‌کنی و خوابیدم،آنوقت خون شد. وقتی جسد بودی چطور بپوشم چون لوله‌ی جارو بر دهان گذاشتم و از خودمخالی شدم، از حنجره‌ام و از صدایم، پس از شش‌هام، از جگرم، رگهام از رگهای توبیرون ریخت، آن‌وقت بپوش. حبسم کردی. گفتی می‌روی دنبال کار. آنها که تو را نمی‌شناسندباور می‌کنند. می‌خندم. و بستم‌ات. ولی دیگر یک آدم دیگری. این را نمی‌پوشم. آن‌وقتزدی. دوست داشتی بزنم و موهام بگیری روی زمین بکشی پوستم جر بخورد و تنم زمین رابخورد، زور تو باشد. این اول بود. حالا من زمینم. طاقت این را نداری. باید بیاییبدزدی که می‌خواهی کسی بمیرد و برای چشمهای خودت نگه داری. رنج تو خوب است. پس اززمین درخت و هر رستنی. دیگر تقلا نکردم تا برگردی و برایم گفتی، خوب شد. رنج تو رادوست دارم.

در کتاب خواندم که می‌خواستیبزایی، دردی که داشتی می‌خواستی کودک را نه. پس کودک را می‌کشی در غذای من می‌کنی،من که مدام از گرسنگی می‌میرم که از دهانم را بگذارم بر رستنی‌ی زمین بخورم سیرنیستم. ولی بزن. بزن که بپوشم. آنقدر که تو از تو می‌ترسی، اگر می‌خواستم می‌رفتم.

داستان.

توی شیشه رفتم، او آن‌طرفروی نیمکت نشسته بود، پاهاش قرمز بود و راه سفید داشت، دستش به لبهاش بود وصورتش را می‌لیسید. گفتم با شما عکس بگیرم. نگاهم نکرد. گفتم پس از شما عکس بگیرم.چون می‌خواهم به کسی که همیشه می‌پرسد زیبایی را نشان دهم، آن‌وقت خندید و دوستشد. با هم عکس گرفتیم و من به کسی که می‌خواستم زیبایی نشانش دهم فرستادم و زیرشنوشتم چشم‌ام زیبا شد. توی گوشم آداجیو سمفونی نه بروخنر وقتی تمام شد او راندیدم. گرسنه شدم، به آشپزخانه رفتم. توی یخچال صورتش یخ زده بود، سر بود و بدنتکه‌تکه‌ای که در فریزر به نایلون کشیده و روی هرکدام به دقت نوشته، ماهیچه‌،و یک دست کامل، سینه جدا، و دیگر. خواستم تکه‌ای را چرخ کنم، هوس کباب بود، ولیگردن هم بود که رویش نوشته بود بریانی. مردد ماندم. یک چیزی که دوست دارم ژیگویی‌ستکه یاد گرفته‌ام با سیر زیاد و علف‌هایی که این‌جا پیدا کرده‌ام و قبلن نمی‌شناختم.گفتم بروم بیرون و دوباره برگردم. بیرون سیگار که می‌کشیدم بوی عطری آمد، آن بو رارفتم که آشنا بود، به کمد رسید، توی کمد بود، دستهاش بسته و آویزان بود به آویز پیرهن و دهانش دوخته بود و جای چشمش هم. گفتم برایشام لباس تازه بپوشم، برش داشتم و پوشیدم، تنگ بود و به سختی جا باز که می‌کردانگشتم چشم چپ دوخته‌اش را شکافت، اول نفهمیدم، وقتی فهمیدم که دست به صورتم کشیدمو دیدم نگاهش را بر نک انگشتم، نگاهم کرد و به لبهام نواختم و در دهان گذاشتم، مزه‌‌یگس و نرم بود زیر دندان آسیا ولی نمی‌ترکید و سفت بود، گوشه‌ی لپم ماند تا خیسبخورد. اینطور سیر، گرسنه ماندم. آن‌وقت پستچی آمد. جواب عکس بود که فرستاده بودم،نوشته بود

اول می‌کشند، حالا

بخور!

دستخط را بو کشیدم، بویحسادت داشت، نفس‌عمیق و چشم‌خوش شدم. گوشت یخ‌اش را واداده بود و سرخ و آب از کنارکیسه بیرون؛ چون خون را بلیسم دوست دارم ولی نه خون رقیق، شستم. پیاز و گریه رارنده کردم. تو می‌آیی امشب او همه‌جاست، او را می‌خوری آن‌وقت از تنم بیرون می‌آوری‌ش،اما تن من لخت پوست اوست، بی‌پوست نیستم. و روبروی آینه ایستادم. از بوی گوشت کهمی‌آمد و بوی عطر که تنم بود، او را که می‌دیدم، همه‌جاست، در چشم‌ام چه

خوشی‌ست.

8 نوامبر 2011

امیر حکیمی

یادداشت روزانه - جغرافیای سگ / دهم

2011-11-04T05:03:00.002+03:30

در نهاد من جنونی هست

که اگر مُردم نیاساید

من ندانم راه آسودن.

خانه‌ی سریویلی؛ نیما

یادداشت روزانه

29 اکتبر

روز تنگی‌ بود. همه‌چیزتنگ بود. چطور کاری نمی‌کنم. تو گفتی بروم بیرون. رفتم بیرون. هر روز رفتم. تویقطار نشستم، تا ته خط رفتم و بعد از همان‌جا برگشتم. موسیقی هم که داشتم تنگ بود،نه به اندازه تاریک داشت که پاییز شود. این همه روز است، روز گرم. خواستم بنویسم.بد می‌شود، به یکی گفتم، جنگ می‌شود، بوی جنگ می‌آید. توی حیاط نگاه کردم، مردهایسیاه، دستشان ساطور بود، بازوشان دسته‌ی ساطور. من هم دلم خواست کسی را ببُرم، دلممی‌خواهد. چون می‌خواهم آن آدمی را بنویسم که کسی را می‌برد چه حالی دارد. هرچهنوشتم نشد. او نیست. خیالی‌ست، خیالش می‌ریزد بیرون و این جا هر جا خون. براینوشتن او، به شدن او، به کشتن لازم‌ام. توی قطار فکر کردم، سرم را پایین انداختم،روی سطر افتاد، توی سطر "کریستوفر" بر زمین نشسته، جیغ می‌کشد، و مادرش،مادرش می‌خواست بلندش کند، و دستپاچه بود و مردم

خیره بودند و فکر می‌کردندچه مادری و مادرش فکر می‌کرد مردم چه فکر می‌کنند ولی کریستوفر همچنان جیغ، مردمهمچنان خیره، مادر همچنان مادر که دیگر نتوانست و خواست همان‌جا ولش کند برود،اگرچه نویسنده این را ننوشته، هیچ نویسنده‌ای اینطور نمی‌نویسد، او اغلب خیال‌ آدم‌هایخیالش را نمی‌شنود، خط میزند؛ خودش را خط می‌زند و کسی اگر کنار او بنشیند... پسقلم برداشتم، تکان قطار زیاد بود با این حال نوشتم نویسنده‌ی عزیز! پیش چشم من خوناست، دلم می‌خواهد کسی را ببرم تا آن کسی بشوم که کسی را بریده تا بتوانم. این زنهمان‌وقت که کریستوفر جیغ می‌زد رفت، چرا دروغ نوشتی. و بعد از لندن نوشت که رفتهو او را ول کرده. آن‌وقت یاد اوبردین افتادم. دیروز خواستم جغرافیای سگ نهم راتمام کنم. تصویر پُر بود و می‌دانستم چه می‌شود، ولی چه نوشتن وقتی می‌دانی. پس بی‌خودشدم. آنچه می‌نویسم از جنگ است از ساطور. آنچه می‌خواستم بنویسم، روبروی چشم‌امبود، تپانچه‌ی روی میز بود و خشابی پر و آن پایین، در حیاط، آدمها. تپانچه رابرداشتم و به آنها شلیک کردم، صدای شلیک نمی‌آمد، کسی نمی‌دید آدمها بر زمین می‌افتندو بعضی‌هاشان توی حوض و خون، حوض را شسته؛ کسی مرا ندید. یکی‌یکی که می‌افتادند،راضی بودم. قاتل مهیا می‌شود. قاتل، چطور مهیا می‌شود. دوباره سرم را برداشتم،نگاه تلخم به سینه‌ی زنی رفت، برید و خون شد. این افتضاح بود. خون به صورتکریستوفر پاشید که توی کتاب وسط فروشگاه جیغ می‌کشید و زن، مادر شد.

رفت.

آقای نویسنده!

داستان شما اجزای به جادارد با منطق تام و کافی و درست، خیلی محکم. کدام زندگی این‌طور‌ست؟

اما فکر کرد حسادت می‌کنم.

دوباره نوشتم

آقای عزیز!

...

پس از خیرش گذشتم. زنمچاله شد. مردم رفتند. کریستوفر بر زمین و جیغ ماند.

توی حیاط مردان سیاه‌پوشتن‌های بی‌شماری را تکه‌تکه کردند، مردانی که به جای دست ساطور داشتند و نه خنده‌هایجنون و نه چشم‌های گرسنه، رام و شیفته‌اند.

آن‌گاه زنی که وارد شداندام بقچه‌اش را پهلوی من چپاند که به دستم مالید، دستم بوی چاک باسن‌ و بوی عرق‌و بوی تن، دستم که تا بازو در او گم شد، اگر دست دیگرم ساطور بود، دستم را بریدهبودم، بریدم، او را. که خندیدم. این خنده در صورت مردان نبود، قهقهه زدم، کف قطارنشستم، بیگانه شدم، سرم را ‌چرخاندم، دایره دایره، و موهام شلاقی پشت زن، مردانآمدند، دست مرا گرفتند،

دست مرا ول کنید.

تا ساطور را از دستم گرفتهباشند، بریدند، دست بریده، می‌چرخید،

رقصم شد.

"و تبرم هرگز به من خیانت نکرده است."

از داستان"دیسک"، بورخس

"جغرافیای سگ"

دهم.

به امیر حکیمی

سرم را بالا، بالا می‌آورمتوی صورت مردی بی‌موست، ‌گفتم کدام این‌ها، توی راهروی عمومی، آدم‌ها، آدمها...

خانه‌ام کنار بزرگراه بود.قبلن. یک شب شد. از پل هوایی که رد شدم فکر کردم کمین می‌کنم توی تاریکی پشت آنستون که نبود که کسی نبیند هرکس را نگاه می‌کردم. چاقو به پهلوم سرد بود. از کسیخوشم بیاید تا بدم بیاید. کدامشان را. خسته می‌شدم به خانه می‌آمدم. فرداش، صبح،زنگ در می‌آمد. زنی که هر صبح می‌آمد، آن صبح می‌آمد، خیلی زود، هشت بود. خواببودم. به زور بلند می‌شدم، چاقو را در غلافش دیشب گذاشته‌ام توی کشوی میز تا شببروم روی پل. با زن می‌خوابیدم صبحانه. عادتم بود. و بعد می‌رفت. می‌خواستم برود،می‌گفتم، و برمی‌گشتم به خواب و توی خواب می‌رفتم روی پل و منتظر می‌ماندم و بهصورت عابرها نگاه می‌کردم، کدام‌شان؟ زن را به دیوار می‌چسباندم یا زیر دوش و دستهایشرا از دو طرف به، و سینه‌اش را به، سینه‌ی دیوار و از پشت، گسیخته. خواب بودم. خونمی‌آمد. می‌آمدم پایین و خم بود.

حالا بازگشته.

دستم را، شمع ریخت، سوزاندم.شست‌ام را گذاشتم روی سوختن، داغ، ستاره

شد،

کف دستم. سوخته که بود خطنداشت، تماشاش کردم، شبیه چشم‌ام،

توش، افتادم.

روبرویم پوست را گرفتم پشت‌اشپنجره بود نگاه کردم بیرون بود آسمان آمد پایین

کدر شد.

دستم را بالا گرفتم تویراهرو دویدم. کسی اعتنا نکرد به او که هر روز دستش را بالا می‌گرفت می‌دوید به کفدستش نگاه نکردند، ندیدند.

"کف دستم قلبشد"

خیالم کشتن است، نمی‌دانماز کی. آدمهای توی فیلم، توی داستان، توی روزنامه، هیچ‌کدام فایده نکرد. چگونه‌ست.پس آنها را وارسی می‌کنم در فروشگاه‌، پارک، مترو، خیابان. کسی نمی‌فهمد من که دستهایمرا تکان می‌دهم، موسیقی توی گوشم، انگشت بر کلیدهای پیانو می‌افتد، دستم می‌رقصد،آنها اعتنا نمی‌کنند،

در سر او چیست. آن‌که منمی‌کشم زنی عادی، مردی عادیِ میان‌سال است. به بچه‌ها نگاه نمی‌کنم، به بچه‌ها کهنگاه کنم گریه می‌کنم، به پیرها نگاه نمی‌کنم، به پیرها که نگاه ‌کنم عصبانی‌ام،چرا خودشان را نکشته‌اند تا این سن. نه!، فرق نمی‌کند چه کسی. اصلن فکرش را نمی‌کنم؛اما حالا ببینی فکر می‌کنم و اگر گیج باشد نمی‌کشم و اگر تند می‌رود باشد و اگرتوی خودش می‌رود باشد و اگر به دیگران خیره می‌شود باشد که نمی‌بیند و اگر خیلیمحکم راه برود شاید؛ به این‌ آدمها مشکوکم که می‌خواهد زود برسد جایی. من که راهمی‌روم وقار ندارم، تلوتلو می‌خورم. و خیلی می‌خوابم. توی قطار چشمم را می‌بندم.دیروز شانزده ساعت خوابیدم. ساعت را نگاه کردم دیگر شب بود، از دیشب خوابیده بودم.بلند شدم و توی وان دراز کشیدم و دوباره خوابیدم. توی خواب صدای در شد، باز کردم،زنی بود که قبلن صبح‌ها زود می‌آمد و با هم می‌خوابیدیم. بعد می‌خواستم برود، می‌رفت،او را من آنطور خورد می‌کردم. از همان وقت آمد. که هر شب می‌خواستم توی تاریکی یکیرا پیدا کنم، چاقو داشتم. فکر من آرام است، حال بدی ندارم. شاید باید صورتبرافروخته، شاید چشمهای برق‌زده شاید دستی لازم است. خونسردم. این خونسردی، می‌ترسم.توی قطار چشمم را می‌بندم می‌بینم کسی نگاهم می‌کند و وقتی می‌گشایم کسی نگاهم می‌کند،آن‌وقت من هم زل می‌زنم و سرم را تکان می‌دهم و چشمم را گشاد می‌کنم، جوری که وحشت.اما اگر کودک باشد

می‌خندم، چشمم را می‌بندم،دستش را

می‌بوسم. ولی کسی پشت درنبود، اصلن بلند نشده بودم، خون توی وان بود، آب سرخ و صورتی بود. آمده بود از کجا.اینها وصله‌ی خیال شد، دیروز که خیلی خوابیدم و دیگر خوابم نبرد یا فکر کردم نمی‌بردکه خواب بودم، همین خیال را داشتم، در قطار نشستم، امروز شد، و به صورت آدمها نگاهکردم، از پله‌ی برقی بالا می‌رفتم، پله‌ی روبرو کسی، پایین می‌آمد. کدام اینها.

کاش تپانچه، داشتم قدیم‌ها،مزه‌ی گس، بوی فلز و عطر باروت از توی منخرین‌اش. سراغ کرده‌ام. اینجا مجاز نیست.بگیرند با همان می‌کشند. بالاخره یکی را پیدا کردم، می‌گفت دویست دلار، به صدوشصت راضیشد، با خشاب پر. هفت‌تیر را بگیرم، لوله‌اش را می‌لیسم‌، مثل قدیم، تهران که بود،شبها.

زنی پایین می‌آمد که شبیهتو بود، خیلی تو. چون چیزهای زیادی به تو گفته‌ام، عادت ندارم خودم را به کسی نشاندهم، همیشه گم می‌شوم، پشت آدم دیگری، پشت صدای دیگری، پشت دیوار که کسی نبیند ولیاو نیست، تو خیلی می‌دانی. از آدمی که مرا می‌شناسد بیزارم. از آدمی که مرا نمی‌شناسد.از او که آنطور مثل آن زن نگاهم ‌کرد، صبحانه. او که می‌آمد صورت شرقی بود، یک طرفِصورت نداشت، سوخته بود، جای زخم داشت، خوره داشت، هر صبح... می‌آمد.

میهمانی شام.

پشت میزند، همه، دیر رسیدم،عمد، کف دستم را بالا آوردم، نشان دادم، آنطور سلام کردم، نمی‌شناختم، یکی را می‌شناختم،توی دستم قلب بود، ندیدند، جای پوست ورآمده، همان یکی دید، دیده بود، به او هم همانطورنگاه کردم، آشنا بود، دوست بود، آنها هم بودند، به گردن‌هایشان نگاه، به دستهایشان،به صورتها، به یکی که انگشت دور پیاله، به رد انگشت، آرایش یکی، سایه‌ی نقره‌ پشتچشمش، زنی. کدام یک...

دور میز جا بود صندلی نبود.کسی صندلی آورد. زنی. پوست روشن‌اش، یک زن دیگر، گوشت‌اش، مرد، با کلاه شاپو، گیتار،صداش، خنده‌اش، چشمش، اوست؟ گردن و چانه. گردن و گونه. گردن و کتف. گردن و سینه.وقتی نشستم، زمین نشستم، صورت را نبینم، گردن را نبینم، همان زن را دیدم، پاهایکلفتش، رگهای آبی‌ش، ناخن‌های رنگی، لیوان افتاد، شکست، نگفتم، صدای گیتار،نشنیدند، آمد، همان پا، هی نزدیک روی شیشه، خرده‌های شیشه و ویسکی، مچ پایش راگرفتم، ساقش را مالیدم، نگاهش آمد پایین، چه فکر کرد، شیشه را نشان دادم، فکر نکن.دستم را بالا بردم، زانو، دامن، ران، سفت، کشاله، مو، لبه‌ها، انگشت، نم. چسبیدپاهاش، ناخن کشیدم، آن تو، جیغ، خورد، خندید، لبم را کج کردم، زیر دامن، لبم را،زیر پوست، لبم را، زیر دندانِ لبه‌هاش، حیرت شد، خوش، و خواست چه کار کند، نکرد،کسی ندید، به رو نیاورد، نشنید. طعم شوری‌ش. تف کردم، دوباره و شوری‌ش دیگر، تفکردم، دوباره و شوری دیگر، تف کردم. بالاخره افتاد روی شیشه، شکست.

او نبود.

مچاله شدم، عقب‌ نشستم،روی کاناپه، افتادم، آنها دور میز، توی دود، نشسته، همه گردن، صندلی‌ها.

باید حواسم را پرت کنم.اینها را می‌شناسم. او را که می‌کشم نمی‌شناسم. اینجا نیست. دوباره صورتها راورانداز کردم. اندازه‌ها را. صداهاشان، آنطور که می‌خورند، می‌نوشند، چطور پیالهتوی دستی، چطور گوشتی به دهان، چطور نگاه‌بازی.

او آمد تا دوباره ساقش رابروم بالا، برسم، بیفتد، ابرو هم کشیدم، و کنارم نشست، و دستش را آورد، نزدیک، زدم،روی دستش، محکم زدم، چشمش سرخ شد، دوباره آورد، چشمش خیس شد، دوباره آورد، چشمبست.

دیدم خیلی به پوست و به چشمو به صورت و به ادا نگاه می‌کنم، قرار نبود این. چه می‌گفتند. صدای گیتار که بود،گنگ بود، سرد بود، صدایی که توی سرم بود، نمی‌شنوم، بس است.

دیگر عذاب قلبِ توی دستم.

چون گرسنه بودم برخاستم،روی میز غذاست. تاریک بود، نمی‌دیدم، تکه‌ی گوشتی، دستم پشت گردنی، مهره‌ای زیرانگشت، استخوان پشت گوش، در دهانم، آب شد، جگر مرغ بود، حالم بد شد، خیلی، به هم خورد،پشت همان گردن، توی لباسش، لباس تور. نفهمید.

شاید آنجا نبود، نبودم.

زنی که صبح آمد دیگر خواستهر صبح بیاید.

امیر حکیمی

2 و 3 نوامبر 2011

"برادر بزرگترم وقتی کوچک بودیم مرا وادار کرد باهم قسم بخوریم تا دو نفری تمام درخت‌های جنگل را قطع کنیم تا آنجا که حتا یک درختسرپا هم در جنگل نماند. برادرم مرده است..."

همانداستان، بورخس

یادداشت روزانه - جغرافیای سگ / نهم

2011-10-17T03:20:00.000+03:30

او می‌شکافد این ره که اندر آن

بس سایه‌اند گریزان.

خم می‌شود به ساحل آشوب.

او انحنای این تن خشک است از فلج.

از شعر "اندوهناک شب"، نیما

یادداشت روزانه، پانزده اکتبر –

"آسمان کدر شد"،

دیروز بود. اغلب حوصله ندارم، توی بالکن نشستم،در محوطه‌ی روبرو دختری روی اسب بود، توفان شد، چیزی ندیدم، غبار پایین آمد، غبارنبود، از دریا آمد، مه نبود، هرچه بود کدر بود، از برج روبرو پیدا نبود، سر اسب رادیدم، بالا آمد، رفتم، وقتی برگشتم سه ساعت شد، با جولیا به ادینبورگ رفتیم، ازآنجا به اوبردین، کنار دریا روی صخره دراز کشیدیم و علف. این یک داستان دیگر است.چون حوصله ندارم، کلمات مهاجم‌اند وقتی به خودم می‌آیم با خودم حرف زده‌ام، ننوشته‌ام،دستم نمی‌رود، باید ضبط کنم، از صدایم حالم به هم می‌خورد و بعد چه کسی می‌خواهدآن صدا را تایپ کند. اینطور است و برای چه کسی. برای خودم، این را مدام برای توتکرار کرده‌ام، برای چه کسی؟ برای هیچ‌کس. و یادم می‌آید باید به نامه‌ها پاسخبدهم. ایمیل‌ها را نگاه می‌کنم، می‌خوانم، دوباره می‌خوانم، اغلب نمی‌دانم چهبنویسم و آنها فکر می‌کنند برایم اهمیت نداشته، توجه نکرده‌ام. می‌شود هفته‌ای، دهروزی، به پاسخی فکر می‌کنم که سرسری نباشد، حال من نه خوب است، نه بد. این را چطوربنویسم، بگویم کجایم، بگویم چه کار می‌کنم، بعد قیدش را می‌زنم. ما از احوال هم چهمی‌دانیم و وقتی کسی پیدا می‌شود که می‌خواهد بداند، آدم مشکوک است، به همه چیزمشکوک و به هیچ چیز اعتماد ندارد و به هیچ‌کس روی خوش نشان نمی‌دهد و سر آخربالا رفتم، روی بام، توی آب خزیدم و ساعتها در آب ماندم و به آب خیره شدم و بههمین چیزها فکر کردم، به مرگ پدر بهار و به تولد حامد. از آن روزی که خبرش راشنیدم به نوشتن یک خط، به نوشتن تسلیتی ساده فکر می‌کنم، توانش را ندارم. فکر کردمبرای همین مردم به عزا می‌روند، دقیقه‌ای می‌ایستند، بیرون می‌آیند، در بیرون آمدنبقای عمر شما، می‌گویند. مردم می‌دانند چه می‌گویند؟ این‌طور قرار است آدمی آرام شود؟ لابد می‌شود. من نمی‌دانم، نمی‌توانم.

"آن‌که دنبالش می‌کرد گفت: «تو قبل از من خسته می‌شوی.من قبل از تو به آن جایی می‌رسم که تو می‌خواهی برسی. خوب می‌دانم چه فکری توی کله‌ات است و می‌دانم کی هستی و اهل کجایی و کجا داری می‌روی. من قبل از تو آنجا می‌رسم.»"

از داستان "مرد"، خوآن رولفو

"جغرافیای سگ"

نهم / ناتمام

به امیر حکیمی

آسمان کدر شد.

دنبال دختر راه افتادم، جای صنعتی بود، دودکارخانه‌، کنار فنس، کلاه گپ بر سر، چه کار می‌کند فکر کردم آنجا. اشکش با ریملقاطی، صورت سفیدش را اشک سیاه، گریه. توی خرابه‌ای سه تا کاروان بود و اسب.جولیاست دختر. او را سن‌پترزبورگ، میخانه، رانهایش برق داشت که خیره بودم، پر، سفت؛نفهیمدم خیره‌ام، توی فکر آدم دیگری، توی فکرم آدم دیگری، بی‌هوا گفت، تشنه بود،حوصله‌ نداشت: دعوتم نمی‌کنی؟ - دیدم، شناختم، بعد، شاید. به بارمن گفتم از هرچه خورده،یولیا که همان جولیاست؛ امیر هم یعنی کینگ و خندید، خندیدم، - نوشیده، به حساب من.نمی‌خواستم برقصم، قوت نداشتم، یا، فکرم نبود، اما تا خودم را به تنش بمالم، بهتنش مالیدم، گرم شدم. اهل ویلنوس بود، دوستانی در ویلنوس داشتم، می‌شناخت، دنیاکوچک شد. از پشت معلوم نبود اوست که می‌رود کنار فنس. دودها پایین آمدند. تا گمشنکنم، می‌دانی بو از خاطرم نمی‌رود، می‌ماند، بوی چشیده همیشه، و یکباره برمی‌گردد،بعد معلوم می‌شود، گاهی حافظه دروغ گفته، دروغ می‌گوید، همیشه دروغ؛ آدمها را ازصورت به یاد نمی‌آورم، می‌دانی، ازصدا به یاد نمی‌آورم، از بوست، از پوست؛ آن طرفخیابان بودم، دویدم. شب رفتیم. دیگرش ندیدم‌. توی فیسبوک رفته ادینبورگ. من همرفتم. چهار ماه بعدش، کاری داشتم، نداشتم، نمی‌دانم چرا رفتم، قرار بود لندن بمانم،نماندم، گاهی که اینطور بی‌حوصله‌ام سوار قطار می‌شوم سوار قطار شدم. وقتی رسیدمهمین‌طور بی‌چاره چرخیدم، گم شدم، کارخانه‌ دیدم، آنجا بودم، دود بود، او بود. بعدفهمیدم. کنار فنس، اشک شور و سیاهش، می‌رفت. به خرابه، از فنس بالا رفته جهید. اسب،صورت به یال گذاشت، خاکستری بود؛ اسب چه کار داشت آنجا. توی کاروان‌ها کسی نبود،توی خرابه کسی نبود. فکر می‌کردم کسی هست، می‌خواست سوار شود، فرار کند. فرارکردیم. دست روی شانه‌ام گذاشت، بلند شو، برقص، گفت، با من. خاصیت چشمش بود و وقتیصورتم را به موهایش چسباندم، زیبا شد؛ عطر تنش. دستم را روی شانه‌اش گذاشتم جاخورد، ترسید. هنوز نمی‌دانستم اوست. او هم نبود. اسمش بود. حافظه دروغ می‌گوید، باهمان بو، با همان چشمها، بیگانه شد. وقتی لیسید دیگر رفتیم. شهری بود، خواب نداشت،نور داشت، صبح نداشتم تا ظهر خوابیدم بیدار شدم رفته بود برگشتم مسکو، توی راهفراموش‌ کردم. هرچه خواستم صورتش یادم نیامد، هرچه کردم صدایش نیامد، دور می‌رفتدیگر، آنجا نبود که با آن بو برگشت، لای دود. ببخشید. گفتم. جولیا؟! برگشت. اونبود. چشمش گفت. شراب؟، گفتم قبول کرد رفتیم. بار کثیف بود. می‌روی کنار دریا؟،گفتم، آمد. برگشتیم به همان خرابه ولی، آسمان کدر بود، دیگر کسی توی کاروان بود،علف داشت، اوبردین رفتیم روی صخره کشیدیم، با اسب رفتیم. دستش را گرفتم، پس کشید،نرم شد، نبض شد، بلند شد، بر لبه، ‌خواستم هلت دهم، می‌خواستم بمیری*؛ یادم آمد وگفتم چه کسی مرا پر ‌دهد، پس نگذاشتم، از پشت، آغوشم سینه شدم، صخره، آن‌گاه

آن‌گاه افتاد، و من

شانزده اکتبر 2011

امیر حکیمی

* ما زندگی‌مان را تحت تاثیر کشتن آن چهزندگی‌‌اش وابسته به ما نبوده، آلوده به زجر و بدبختی می‌کنیم و بعد برای فرار ازآن اندوه، اندوهی دیگر می‌آفرینیم و این تنها مایه‌ی زندگی‌مان می‌شود. (از
"فصل اوهام، کتاب سور"، امیر حکیمی)

یادداشت روزانه، هفده اکتبر –

آسمان کدر شد

نمی‌رسد. دنباله ندارد. تمام‌اش همین است : آسمانکدر شد؛
و دیگر چه. دیگر
ندارد. دست می‌کشم. بی‌حوصله.

ساعتی بعد.

سرم را توی دستم. نشد. بلند شدم، خسته، درمانده.کلافه شدم. خورشید در کدورت آسمان، اسب در کدورت آسمان، دختر در کدورت آسمان، چهمعصومیتی، به دریا شد. دیده بودم، این‌ها را دیده‌ام که نمی‌توانم، به یاد آوردم،دیدن را به یاد، آسمان را، او را.

کاش.

جهان پوستی / اتصال کوتاه

2011-10-12T02:54:00.001+03:30

به بهار آزادی –

هیچ‌کس پایان این روزان نمی‌داند

برد پرواز کدامین بال تا سوی کجا باشد.

از "خواب زمستانی"، نیما

"جهان پوستی / اتصال کوتاه"

یادداشت؛ برای فا*

یکم، دوم، سوم، چهارم، پنجم،

یازدهم و دوازدهم اکتبر 2011

درآمد.

خودم را به چه مشغول کنم تا چهره‌ی زیبا از سر برود. استخوان‌بندی جمجمه‌اش، خطوط چهره‌ای که رنج را در خود پنهانکرده، چهره‌ی مرگ آرام و دلنشین، بر بی‌قراری‌ افزون، فرشته‌‌ای‌ست کهوقتی اگر من هم دست بردم، او خواهد آمد، میان آسمان و زمین. پس بالای برج کهدستهایم را باز کردم، بر لبه ایستادم، و رویای پرواز دیدم، پایم را پس کشیدم. فرشته‌ایکه قهقهه می‌زند، ایستاده آنجا توی چشم‌ام نگاه می‌کند، ریسه می‌رود.

چشم سبز داشتم، دیگر خودمرا نشناختم.

گم شدم.

سیگار.

توی قطار خوابم نبرد،ترسیدم. به آدم حرف زدن را نشان دادم، او هم لال بود. گفت نمی‌فهمد. رفته بودم.وقتی برگردم تو آنجا باش، تو دیگر باش. از توی این اتاق می‌نویسم. طبقه‌ی پانزدهم.زن همسایه سلام کرد و خواست مرا بشناسد. سرم را کج کردم، کیسه‌ها را روی زمینگذاشتم و دنبالش رفتم، توی خانه‌اش بویی بود، مردی دراز کشیده. باپو گفت توی آن اتاقپول است، از اسکناس بود اتاق و دیوار و تخت و پرده، همه چیز. گفت چه می‌خواهی. پولنمی‌خواستم. توی چشمش نگاه کردم. توی قطار هم به چشمش نگاه کردم. دیگر خودم رانشناختم. سبز بود. وقتی نبودم چه کار کردی؟ بعد هم نشستم کنار تخت و تماشایت کردم.نمی‌توانم برگردم. به زن گفتم برم گرداند. به اسکناسها دست کشید، به صورتم. نه،گفتم. برگردم. نفهمید. با دست نشان دادم، دریا را نشان دادم، دریا آن طرف بالکنبود، رفتیم روی بالکن. گفت پرواز کن. رفتم روی لبه‌ی شیشه‌ای ایستادم. کمکم کرد.پرواز کردم. زیر پایم جزیره‌ست. توی جزیره نخل است و آن طرف

خیلی ترسیدم، اولش. گفتمخودم را به آدمها بمالم. خودم را به آدمها مالیدم. به یک زن و به یک مرد و به یکبچه و به یک پیرمرد و به یک پیرزن و به یک کور و به یک فلج و به یک سگ. و بو کشیدمو نفس کشیدم و از تونلی به تونل دیگر رفتم. آنها نیجریه‌ای بودند، خیلی سیاه. مناز سیاه‌ها می‌ترسم، از بچگی می‌ترسیدم، از کف دست براق‌شان و از صورت‌های شبیه همو چشم‌های شبیه هم و دماغ‌های شبیه هم و پوست تاریک و بو.

همین‌طور ادامه دادم.

چیزی که بود دیگر نمی‌دانستمکجام. به باپو گفتم فرق ندارد. باپو دوستم دارد. برایم غذا آورد.

داستان.

دنبال بچه‌ای می‌گشتم کهبچه‌ی من بود و وقتی من نبودم، گمش کردی. داد زدم چطور توانستی بچه را گم کنی. بچهاسم نداشت. برعکس قبل که اسم داشت. حالا اسمش چه بود. من توی خیابان فریاد می‌زدم،هرکس نگاهم می‌کرد چه فکر می‌کرد، چون بچه را بدون اسم صدا می‌کردم و فکر می‌کردمصدایم را می‌شناسد. اسمش چیست؟ گفتم تو چه کار کردی؟ وقتی برگشتم خواب بودی. وقتیآمدم کنار تخت نشستم چشمت را باز کردی و نگاهم کردی و گفتی بچه گم شد و گفتی آنجاچه کار داری و نگران شوهرت بودی. گفتم چطور گم شد؟ مگر می‌شود گم شود. ولی تو خواببودی. من در آسمانخراش بودم وقتی گم شد و داشتم به پولهایی دست می‌کشیدم که مال مننبود. یک اتاق اسکناس. آدم همین را می‌خواهد. من گفتم نه و پرواز کردم. همین.

چشم‌هایم.

فکر کردم چه کار کنم. بایدکاری می‌کردم. نمی‌توانستم یک جا بنشینم و تماشا کنم چطور هلاک می‌شوی. هر کار می‌کردمفرق نداشت. نمی‌دیدی. رفتم میان آدمها و گم شدم. کسی شک نکرد. اول خیلی ترسیدم.ترسیدم بپرسند کی هستی. ترسیدم بپرسند چرا راه می‌روی و وقتی راه می‌روی خودت رابه دیگران می‌مالی و ترسیدم بپرسند چه کاره‌ای. یکی هم پرسید. سرم را بالا آوردم وخواستم حرف بزنم و دیدم نمی‌فهمد و هیچ نگفتم و سعی کردم کارم را نشانش دهم. او همنشست و من شروع به نوشتن کردم. آنقدر تند می‌نوشتم که نفهمیدم کجایم. توی طبقه‌یپانزدهم بودم. زن همسایه چاق بود، سلام کرد. دنبالش رفتم، روس بود. باپو گفت معلومنیست آن پول از کجا آمده. برادر ناتنی باپو آمد و او هم گفت معلوم نیست از کجاآمده. زن در را بست و من توی آن اتاق گیر افتادم و او گفت دراز بکش و من درازکشیدم و او لباسهایم را پاره کرد و از بالکن به دریا انداخت. دیگر لباس نداشتم. گریهکردم و به دست و پای زن افتادم، چشمهایش سبز بود، می‌خندید، کک‌مکی بود پوستش وبلند بود، خیلی بلند و یک مرد آمد، آن مرد هم بلند بود، خیلی بلند و موهای بلندداشت و موهاش مثل موهای من نبود، لخت بود و روشن بود و چشمهاش.

داستان.

آن طرف خواهرم خوابیده بودروبروی تو. وحشت‌زده بلند شدی و گفتی شوهرم و گفتی بچه گم شده و رفتی. بیرون پیدانبود، نفهمیدم کجا رفتی. به خواهرم گفتم بلند شو، بیچاره شدیم، بچه را گم کرده.گفت کدام بچه. با تعجب گفت. چشمهایش را مالید و گفت. گفتم بچه‌ی من. دوباره خوابید.من هم رفتم. بیرون پیدا نبود، نفهمیدم کجا رفتم.

موسیقی.

وقت خواب شد. چراغ کوپه راخاموش کرد و خواست بخوابد. لباسهایش را در آورد. مو نداشت. خوابید. من از ترسخوابم نبرد و تا صبح با خودم حرف زدم. حرف زدم. حرف زدم. نمی‌فهمید. صدایم را می‌شنید.سر تکان دادم. دستهایم را روی هم گذاشتم زیر صورتم و به او نشان دادم، منظورم اینبود که بخوابد، عصبانی شد، خواست مامور قطار را صدا کند، صدا کرد. مامور قطار آمد.همان زن بود. آواز قطار به دشت رسید و به دریا رسید، بعد از آن برج بود. بعد ازجزیره، بالای جزیره، مشرف به جزیره، آنگاه من بودم و زن.

درآمد.

از آن پس مرگ زیبا وبالدار بود.

چطور باپو را شناختم.

برایم غذا آورد. رفتیم غذاخوردیم. او تمام غذاخوری‌ها را می‌شناخت.

صورتش شبیه سگ آبی‌،مهربان و دروغگوست. هرکس زیادی مهربان است، دروغ می‌گوید، خودش گفت. راست گفت.گفتم مثل خودت. خندید. گفتم خانه‌ات کجاست. آن طرف جزیره.

صورتش مثل پاپایاست، زردش بهنارنجی می‌زند، از تخم سیاه پر است. ماجرای زن همسایه و اتاق پول را برایش تعریفکردم. آن زن را می‌شناخت، در حقیقت همه را می‌شناسد.

صورتش گرد است. هرکس صورتگرد دارد، انبوه تخم سیاه دارد، همه را می‌شناسد، باپو اوست.

چشم‌هایم.

دستهایم را گشودم، لختبودم، نگاه زن از گردنم پایین رفت، در فقراتم سر خورد، میان کفلهایم لغزید، بهزانوم نشست. خواستم برگردم. پایم لغزید، آن‌وقت چرخیدم، چشمش را دیدم و بعد،

بعد دیگر آسمان بود.

امیر حکیمی

دوازده اکتبر 2011

* آیا نمی‌توانست بهجزییات بیشتری بپردازد؟ آیا نمی‌توانست ترنسپرنت باشد؟ آیا نمی‌توانست خودش را بهنمایش بگذارد؟ دنیای بیرون از او، دنیای بیرون؛ مصطفا به آن فکر می‌کرد و چون بهآن می‌اندیشید خودش را نمی‌شناخت و چون خودش را نمی‌شناخت می‌ترسید، مادام که می‌ترسیدمی‌گریخت. به کجا می‌گریخت، «به همان جایی می‌گریزم که می‌خواهم از آن بگریزم»؛بعد فهمید.

جغرافیای سگ / هشتم

2011-09-27T00:24:00.000+03:30

"چون دور قدح به‏خليفه هارون‌الرشيد برسيد قدح ننوشيد.خليفه ثانى به‏ جعفر گفت: «رفيق تو را چه شده است كه باده نمى‏نوشد؟» جعفر گفت: «يامولانا الخليفه، او مدتى‌ست كه شراب ترك كرده.» پس خليفه ثانى گفت: «در نزد من جزباده چيزى هست كه شايسته اوست و او را ماءالحيات گويند.» آن‏گاه فرمود ماءالحياتحاضر آوردند. خليفه ثانى پيش آمده نزد هارون‌الرشيد بايستاد و به‏او گفت: «هروقتدور قدح به‏تو رسد تو به‏جاى شراب از اين بنوش.»"

از شب دویست و هشتاد و هفتم

هزار و یک شب

"جغرافیای سگ"

هشتم/ چند نامه *

به امیر حکیمی

زنگ زدی، پائولا لباس عوضمی‌کرد، لباس سیاه شب می‌پوشید. بیرون ایستاده بودم، توی خیابان، مادرید بود.پرسیدی کوکب چیست. آستین لباسش را پیدا نمی‌کرد، از توی پنجره می‌دیدم‌اش، سینه‌اشاز لای تور سیاه سوتین برق می‌زد، سیگارم را انداختم. خواب دیده‌ای. توی خوابپیرمرد می‌گوید کوکب بخوان. پائولا روانکاو توست. توی بروکسل یا تورنتو بودی. پشت تنه‌یدرخت بودم، گم، یقه‌ی پالتوم را بالا زدم، تا روی گونه‌هام، زیر سایه‌ی کلاه بود، چشمهام.او چه می‌داند.

کوکب گل است.

پائولا عصبانی بود. دیروقتبود. منتظر بودم بیاید پایین ببوسدم و بگوید دیوانه و بگوید زنگ زده‌ای. زیر درخت.به تماشاخانه می‌رفتیم. می‌پرسد کوکب چیست. عربی سیاره‌ست، فارسیِ دالیاست. گفتم.نگفت زنگ زده‌ای. نمی‌دانستم کجا می‌رویم، تماشای چه. جا گرفته بود و عصر زنگ زدهبود، قرار گذاشتیم. من در شهر تازه بودم و بلد نبودم و گفتم می‌آیم خانه‌ی تو و درخیابان منتظر می‌مانم. تو زنگ زدی و حلقه‌ی آستینش را پیدا نمی‌کرد، دیر آمد. وقتیآمد پالتوم خیس و از لبه‌ی کلاهم آب چکه...
تاکسی.
دیگر عصبانی نبود. نپرسیدم چراعصبانی بود. دستم را گرفت.

روانکاو آنلاین

نمی‌دانستی پائولا کجاست. نمی‌خواستیبدانی. به من که گفتی سر در نیاوردم. گفته بودی پیش روانکاو می‌روی. گفته بودیروانکاوت زن است، اسمش پائولاست. گفته بودی سخت است چون فارسی نیست. فارسی که نیستچطور از کودکی‌ت بگویی و او بفهمد.

روی تخت‌ات می‌افتی. او رانمی‌بینی. حرف می‌زنی. صدایش را می‌شنوی. چیزی می‌نوشد. چشم‌ات را می‌بندی. تویاتاق خودت. چشمت را باز می‌کنی. نزدیک است. نیست. صدایش. چیزی می‌نوشد. لبهایش. بهلبهایش فکر می‌کنی. صورتش. به صورتش فکر می‌کنی. چشمهایش. به چشمهایش. ولی نمی‌خواهیببینی‌ش. می‌گویی نمی‌خواهم ببینم‌اش، مرا می‌گویی. خودت خواسته‌ای نبینی‌ش. او تورا ببیند. فرقی نمی‌کند. خودت خواستی نبینی‌ش. نپرسیدم چرا. شماره‌اش را پیداکردم. اسمش را از خودت گرفتم. دفترش توی مادرید. سه ماه شد که مکاتبه کردیم به تونگفتم. و نگفته بودم با تو در تماسم. تو گاهی از چیزهایی که به او می‌گفتی، به منهم می‌گفتی. لابد می‌گفتی. نمی‌توانستی حرف نزنی از کابوسهات. همه را نمی‌گفتی.نمی‌گفتی به پائولا هم گفته‌ای و نمی‌گفتی او چه گفته. سه ماه شد. گفتم می‌خواهمببینم‌ات. هیچ‌وقت حرف نزده بودیم و من فقط می‌نوشتم و او فقط می‌نوشت. من می‌نوشتمو او هم می‌نوشت. داستان می‌نوشتم. یا شعر می‌نوشتم. از خودم در می‌آوردم. خاطرهمی‌نوشتم. امتحانش می‌کردم. اعتماد می‌خواستم. اعتماد می‌کردم. به او می‌گفتمچیزهایی که برای تو نمی‌گفتم، چیزهایی که به تو گفته بودم، می‌خواستم بگویم، نمی‌خواستمبگویم، فرق داشت، فرق نداشت، چه فرقی داشت، به او گفتم من چیزهایی را که با اوگفتم فقط با او گفتم و با کس دیگری نگفتم و او گفت چیزهایی که به من گفته به هرکسدیگری ممکن است گفته باشد، آن‌وقت خواستم ببینم‌اش. نمی‌دانم چرا. نمی‌دانستم می‌خواهمچه بگویم. به تو هیچ نگفته بودم. نمی‌دانستی من کجام

و نمی‌خواستی بدانی. رابطه‌یتوی اسکایپ، تن و دست و لمس و بو ندارد، مزه ندارد. نمی‌خواستی داشته باشد. چون ازلمس به نفرت می‌افتی، از مزه‌ی دهان، از بوی تن یک نفر که پهلوت بخوابد حالت به هممی‌خورد، از اصطکاک پوست بیزاری، از آن رطوبت لزج.

نمی‌خواستی بفهمد.

در تماشاخانه، روی صحنه،زن می‌رقصید، مرد از طناب پایین می‌آمد.

نامه.

عزیزم

دو روز شد که خوابیدم.بیدار شدم شب بود. صدای خنده‌ی مردم و حرف مردم از ساحل ‌آمد. سرم را زیر بالشکردم. رمق نداشتم. خواستم بلند شوم. تشنه بودم. چیزهایی نوشته‌ام. خطم در هم وناخواناست، وقت می‌گیرد،

تا بخوانم.

یادم می‌آید. مثل غبار. آبتوی غبار و خورشید توی غبار. و بعد دو روز دیگر بخوابم. رویایم دنباله نداشت.چرخیدم. از نوجوانی به کودکی و جوانی و پیر شدم. گرسنه‌ام. ابهام دارم. می‌خواهمببینم‌ات. وقتش رسیده. باید ببینم‌ات، این دفتر را ببینی. درست است. وقتش رسیده. وگاهی موسیقی داشت. موسیقی‌ یادم نمانده. و صداها یادم نمانده. صدای چه کسی و صدایتو و صورت تو و فکر کردم تو را دیده‌ام. درست است. باید ببینم‌ات. و در یک کافهقرار گذاشتیم. تو نیامدی. روی پل رفتم. اولین شهری بود که رفتم. شبیه شهری نبود کهدیده بودم. همان شهر بود. می‌دانستم همان‌جاست. این چه دانستنی‌ست. تو اگر می‌توانیاینها را بگو. من با کودکی‌م ساخته‌ام، می‌سازم.

دیوانه‌اش کنم. می‌خواستم.جنگ شد. برایش نوشتم کاری می‌کنم مرا بخواهی، آن‌وقت

نمی‌دهم. و با لگد می‌زنممانیتور را خورد می‌کنم و اسمت را.

رفتم.

نور روی پیکر زن، طناب رویپیکر زن، تن نیمه می‌شود، زن نیمه می‌شود، نیم تاریک‌اش، مرد فرود می‌آید، از طناببه نیم پیکر زن، دست من.

کوکب گل نیست.

می‌پرسی کوکب چه شکلی‌ست.عکسش را برایت می‌فرستم، گلبرگهای لوله‌ای‌ش. نه. می‌گویی چه چیز را بخوانی. نمی‌دانم.بعد خواب دیدی. توی خواب لوحی بود. لوح نقره بود. لوح نقره در هزارتویی، هزارتویخانه‌ای، خانه‌ای قدیمی، آن را پیدا کن، آن را بخوان. پیرمرد کیست. پائولا پرسید.تو گفتی می‌شناسی‌ش و مثل پدرت بود و عادت داشت سرت را ببوسد و عادت داشتی دستش راببوسی و گفت نماز بخوان و تو خواستی نماز بخوانی و چادر نداشتی و گفتی چادر ندارمو لخت بودی و دیگر پیرمرد نبود، من بودم تماشایت می‌کردم؛ من را ندیده‌ای بیروناین پنجره. پائولا مرا می‌شناسد، پائولا منِ تو را می‌شناسد، برایش گفته‌ای، نمی‌داندمنم؛ من هم از تو حرف نزده‌ام، برایش گفته‌ام، توی مرا می‌شناسد، ولی بیرون اینپنجره

کجایی.

مرا قبول کرد پائولا و فهمید.فهمید می‌خواهم‌اش. استقامت نکرد ولی می‌دانست.

منتظر بود.

نامه.

عزیزم. عزیزم. عزیزم.

پائولا را دیدم. با هم بهتماشاخانه رفتیم. شب بود. همان شب که زنگ زدی و از کوکب از او پرسیدی و همان شب کهبرای من نوشتی و از کوکب از من پرسیدی. او هم از من پرسید و من بعدن فهمیدم برایچه پرسید ولی نمی‌دانم چطور می‌خواهی گلی را بخوانی. آیا هر کوکبی یا یک کوکبمخصوص به خواندن یا چیزی شبیه دعاست. چرا به پائولا نگفتی گفته نماز بخوانی و خواستیبخوانی و چادر نداشتی و لخت بودی و از من بدت می‌آید و من تماشایت می‌کردم بااینکه مرا ندیده‌ای، چطور اگر مرا ندیده‌ای از من بدت می‌آید وقتی از کسی که ندیده‌ایبدت نمی‌آید و دستهای خود توست و نفسهای خود توست و تن خود توست و بو و مزه‌ی خودتوست. خود توست. با آن چه می‌کنی.

تو را دوست دارم و آن سینه‌هارا از زیر تور سیاه سینه‌بندش، وقتی از طناب می‌آمد پایین مرد، و صورت نداشت زن،نیمه‌ی تاریکش، مشت کردم، تو را دیدم. دستهای تو را روی تنت.
چرا دروغ گفتی، او تورا نمی‌شناسد.

* در تماشاخانه دایره‌ای‌ست،زنها و مردهای برهنه با صورتهایی که ندارند، می‌رقصند. زنی در میانه‌ است و طنابیآویزان است و از طناب آویزان پیکر مردی. در تماشای این صحنه تنها بودم. پهلویم کسینشسته نبود و پشت سرم پچ‌پچه‌ای می‌آمد. اعصابم ریز شد، برگشتم بگویم ساکت و دستیدر لباس دیگری بود، تاریک و چهره‌های‌شان را نمی‌دیدم ولی هر دو زن، دست و لباس.یکی که خم شد، صورتش را کج کرد و با چشم‌های جمع کرده در چشمهایم خیره شد، خفه‌امکرد.

آن شب نامه‌هایی نوشتم.

امیر حکیمی

26 سپتامبر 2011

"در کالسکه‌ای که او را می‌برد، داهلمن فکر کردسرانجام خواهد توانست در اتاقی غیر از اتاق خودش بخوابد. سر حال بود و شوق حرف زدنپیدا کرده بود. وقتی به مقصد رسید، لباسش را کندند، سرش را تراشیدند، با گیره‌هایفلزی او را به برانکارد بستند، پرتوهای قوی بر او افکندند تا گیج و کور شد، بهصداهای بدنش گوش دادند، مردی بسته سوزنی را به بازویش فرو کرد. وقتی بیدار شداحساس تهوع می‌کرد..."

جنوب - بورخس

نامه‌های غربت / به حسین شرنگ

2011-09-22T18:03:00.000+03:30

"وقتی آنهایی که می‌دانند به یاد نمی‌آورند، حال آنهایی کهنمی‌دانند پر معلوم است. مردم کسی را به جا می‌آورند که جا برای او باز کرده باشند[...] چشم و گوش آنهایی را که می‌بینند و می‌شنوند باید با مهارتی در کله‌ی اکثرمردم گذاشت. بارها تکرار کرد تا به تواتر دیده و شنیده باشند بعد به جا آورده بهیادشان بیفتد. این اصرار احمقانه را نباید فراموش کرد، یعنی باید قدری هم چاشنیحماقت درباره‌ی اکثری از مردم به کار برد. چون زیاد عاقلانه، زیاد هم با زندگیناجور می‌شود. ما از دیگران نمی‌توانیم جدا باشیم. نظر من نسبت به مردم همیشه اینبوده و هست. داستانی را که ما سی چهل سال پیش شروع کردیم، امروز هنوز ناتمام است وعلتش تمام و حتمن ناتمامی ما نیست. اما من از مردم صحبت نمی‌کنم، من برای شما می‌نویسم.این یادآوری هم علت داشت[...]"

از نامه‌ای به ابوالقاسم جنتی

تیرماه 1333، نیما یوشیج

پرزیدنت عزیزم

احمدی‌نژاد تجمع صفات وروح یک ملت، تجلی آن است، همان‌قدر که خاتمی. ملتی که زشتی‌ش از دروغ و فریب، از بی‌شرمی غوغاست؛ زیبای‌ خوشروی خاین است، گریانو منزوی، می‌داند اما لمس شده، اراده نمی‌کند، تصمیم را از دوش خود برداشته معوقمی‌کند و به دیگری تفویض. من هم از تبار همین ملتم. تو اما سی سال بیشتر است کهرفته‌ای، آوارگی کشیده، سرد و گرم‌ جهان، خوشی‌ و ناخوشی‌ش در دل توست. با تو دراین آوارگی حالا که اندکی شریک شده‌ام، می‌فهمم برف از کجا بر موهات نشست و خراشدنیا چطور بر گونه‌هات. اما صدای پیرمردی از توی انگار شکمِ پاره‌یِ خرسِ کوچکِآویزانِ دستِ شرِ مجسمِ شکارچی می‌آمد که "گناه داره حیوونی" و او کهصورت نداشت به "میاد چیا رو می‌خوره" خود را خلاص و آوای نحیف پیری راخاموش کرد، از سرم بیرون نمی‌رود. یادداشت تو، به عکس که می‌خواست آن آوا راشنیده، طنین آن شده، فریادش شود، فاجعه را در نسبتی با ملت نشاند، در شخصی کردن آننهیبِ به جایی شد؛ اما آنچه مرا برآشفت از جنس آشفتنی نبود که اصرار بر در نفهمیماندن دارد، آشوبی شد که بعد از تماشای اسپایدرمن، بتمن یا سوپرمن سراغ آدم می‌آید.پس دوباره دیدم، توی خوابم گلوی خرس دریده‌ای آمد، یادم آمد آن خواب را یک سال پیش‌تردیده بودم، یادداشتهایم را ورق زدم خرسی سیاهِ قهوه‌ای‌تر، لبهاش را بر لبهامگذاشته می‌مکید، می‌مکید و زبان‌اش را در دهانم چرخانده، کام می‌ستاند، آنقدر کهوقتی آبش آمد، افتاد، چشم‌ برق سیاه‌اش مصفا شد با آن پهلوی پاره که آلت آن پارگیدر دست من نبود، در منظر من نبود. دوبارهکه دیدم، آن آوا را شنیدم، آوایی که از کجای آمدنش پیدا نبود، انگار وجدان شکارچی برشانه‌ی راستش که به نجوا می‌گفت و او به خشم تبرئه کرده، طاقت نیاورده پیش رفتهتوله‌‌های مادر مرده‌ی نیمه‌جان را به چنگ گرفته، نشان وجدانی می‌دهد که به زاری‌ست،می‌گوید اگر نکشم "چیا رو می‌خوره". این قطعه، هالیوود تمام عیار است،می‌‌شود آن را با سرباز انگلیسی که هود بر سر قربانی عراقی کشیده، آن‌قدر بر سرشمی‌کوبد تا بمیرد مخلوط کرده آن‌وقت اوباما ظاهر شده، بگوید می‌خواهد پول را ازمیلیونرها ستانده به جیب بینوایان روان کند، سیل پاکستان را نشان داده و کودک پوستبه استخوان چسبیده‌ی سومالیایی را به آن اضافه کرده، نجوای "گناه دارهحیوونی" پس‌زمینه‌ی تصویر باشد، سوری‌ها را با پرچم تازه که باند سرخش را بهسبز باخته و ستاره‌هاش سرخ شده‌اند، شب و روز کف‌زنان و فریادکشان نمایش دهد؛ با خدمه‌اینجات یافته از هواپیمایی سقوط کرده در امریکای جنوبی که سه روز به جای آب از شاش خودشنوشیده نیمِ صورت ندارد فیلم را بسته، در تیتراژ نوشته: «هیچ فاجعه‌ای از آدم بودنبدتر نیست، من امروز از بودن خود شرمنده‌ام»*؛ به جای "جدایی نادر ازسیمین" به اسکار فرستاد.

«آدم معتاد به مرگ»* آن «ارادهبه زندگی»* را کجای این زندگی پیدا کند؟ تو هم جز مرگ او، افق ندیده، همان را پیشپایش نهادی، ممهور پیشانی‌ش کردی. قهرمان سوپرپاور هالیوود، بمب هیدروژنی، شیمیاییاتمی شده همین را گفته، دنبال شر محض روان می‌شود، در میانه هر چه و هر کس راویران کرده، به افغانستان و عراق می‌رود، برای او انهدام بدی اولاست. پرزیدنتعزیزم! من از او همان‌قدر می‌هراسم، از سفیدی محض، از سیاهی‌ش؛ و از خود بیزارم، «هیچشعر و موسیقی این بیزاری همیشه حاضر، این بیزاری همیشه تازه‌ شونده را ترمیم نکرده»*،دل به دم بسته‌ام. آنجا که آدم، مردم می‌شود دیگر آن چیز له‌شونده، آن چیز ندیدنیزیر دست و پای قهرمان/ضدقهرمان نیست. فراخ و جاری شده، آنها را در خود کشیده، یکیمی‌کند. سوی حرکت او خط نیست، سو نیست، در مواجهه است، مواجهه‌اش آگاهی‌ست، آگاهی‌شزندگی‌ست، این زندگی، آن اراده را برای او ممکن ساخته، به طبیعت‌اش باز می‌گرداند.فکر می‌کنم کار من با لغت، یادآوری آن زندگی‌، نمایش طبیعت است.

سی و سه سال پیش عمر دنیا،لحظه‌ هم‌ نیست، اما تاریخ فراموش نکرده، می‌داند. می‌گویم من که از تبار همینملتم، پیش‌تر از آن آدمی‌زاده‌ام، هر تعریفی از آن ملت اول موقوف به تعریف آدمی‌ست.با این همه از تعریف گریزان، لغت را شریک جدول معلومات عالم مدرنی نمی‌کنم که هرچهرا در تجیر گذاشته، فصل می‌چیند تا نه نمایش داده، بشناسد؛ که واضع شده، تا آن رافراچنگ آورد قانون نوشته، ثبت می‌کند؛ خیال ندارد که مشاهده‌شونده، در مشاهده،همدست او، خود اوست. فکر می‌کنم باید شاهد و مشهود و مشاهده باشم، کار من این است.مرگ بری که آن شکارچی می‌گوید، زادمان همان چیزی‌ست که مرگش را می‌خواهد، خود اوستهمان‌قدر که آوای وجدان نحیفش، خود اوست.

حال خرس و توله‌ و شکارچیرا دارم، مرگ و جان کندن و خشمی که در آوایی سرکوب‌شده، معلق می‌ماند "گناهداره حیوونی".

رفیق تو

امیر حکیمی

نوزده - بیست و یک سپتامبر2011

* عبارات در گیومه وامگرفته از این یادداشت است.

پی‌نوشت – پرزیدنت مهربان؛دست من به ارتکاب این نامه قبل از نامه‌ات به رضا قاسمی رفته بود. یعنی به احتمالهمان‌وقت که قلم تو به نوشتن آن نامه بود، دست من به ارتکاب این. بعد از خواندن آننامه، تکه‌های بلاانتفاع این متن را قلم گرفته، حذف کردم. اما هنوز فکر می‌کنمانتشار این نامه، اگرچه همچنان جاهایی‌ش از موضوع افتاده بی‌مزه است، برای من شیرینیاز نام تو، تو را به نام خواندن است، خواستم آن را حفظ کرده، "فکر خود را درفکر خود ورزش" داده باشم، "با کمال جرات عمل کرده ولو این‌که برخطا" باشم. تا مگر آنطور که نیما در نامه‌اش به مفتاح می‌نویسد "آن عمل،ما را پیشرفت" ‌دهد. علاوه بر آن ریلکه جایی در نامه‌ای می‌نویسد (چون ترجمه‌یترجمه را خوش ندارم، برگردان انگلیسی‌اش را ‌آورده‌ام):

There is only one form of liberation for thosewho are continually submerged in suffering: to elevate suffering to the levelof one’s own perspective and to transform it into an aid for one’s way ofseeing. – “Letters on life”, Rainer Maria Rilke

نامه‌های غربت / 14 / به اس.جی

2011-09-18T06:34:00.001+04:30

دو چیز که تقریبا یک جا جمع نمی‌شوند در وجود من به هم پیوند یافته‌اند و نمی‌توانم بفهمم که این امر چگونه امکان‌پذیر شده است: مزاجی بسیار آتشین، هیجاناتی شدید و پرشور، و اندیشه‌هایی که به کندی زاده می‌شوند. مبهم و پیچیده‌اند و هرگز آشکار نمی‌شوند مگر وقتی که کار از کار گذشته باشد. گویی قلبو روحم به یک فرد تعلق ندارند. احساسات به سرعت برق روحم را سرشار می‌کند اما به جای آنکه روشنم سازد، خیره و مجذوبم می کند. همه‌چیز را احساس می‌کنم و هیچ‌چیزنمی‌بینم. آتشین‌خویم اما گیج و منگم. باید خونسرد باشم تا بتوانم بیندیشم. آنچه مایه‌ی شگفتی‌ست این است که به این حال از ظرافتی نسبتن قطعی و بی‌گفتگو، از زیرکی و حتی نکته‌سنجی و باریک‌بینی بهره‌مندم به شرطی که به من فرصت دهند: به فراغ بال بدیهه‌هایی فوق‌العاده می‌گویم اما هرگز نتوانسته‌ام به موقع کاری کنم یا سخنی بگویم که ارزشی داشته باشد. گمان می‌کنم بتوانم گفتگوی بسیار جالب توجهی را به مکاتبه انجام دهم، مانند اسپانیایی‌ها که شنیده‌ام به مکاتبه به بازی شطرنج می‌پردازند.هنگامی‌که پاسخ نیشدار یکی از دوک‌های ساووا را خواندم که از راه رفته برگشته بودتا فریاد بزند: "ای فروشنده‌ی پاریسی، توی حلقت"، به خود گفتم: "من هم مثل این آقای دوکم"!

اعترافات؛ دفتر سوم

ژان ژاک روسو

اس‌.جی عزیز من؛

نوشته‌های مرا اگر می‌خوانی،چرا دنبال روایت می‌گردی وقتی او که تعریف می‌کند، تعریف نمی‌کند، لکنت دارد، آدم الکن روایت ندارد، نمایش اضطراب زمانه‌ی خودش می‌شود و همان به زبانش ریخته، گره می‌خورد و کند می‌شود. تو از او روانی روایت می‌خواهی، او اما از پی روان‌ش رفته، روانِشِ زبانش و تا به آن برسد، روایت را نوردیده تنها سایه‌ای‌ش مانده، مایه‌ی امتدادش می‌کند:با آن نفس‌نفس می‌زند.

او با حافظه‌اش می‌جنگد

چون خواسته فراموش کندباید به یاد آورد.

در این یادآوری قصد می‌کندبه برداشتن فاصله، فاصله‌ی پیش‌آمد و محسوس، کاستن اضطرابی‌ که اضطرار بودن اوست. درمی‌یابدکه خواسته لحظه‌ای را باز سازد که تنها در همان یک لحظه آن فاصله برداشته شده، دیگر"من" را نمی‌شناسد، بلکه "شده" است. این‌طور گونه‌ی ادبی بر خواست او رجحان ندارد، نه خود را شاعر می‌خواند، نه داستان‌نویس.

وقتی تو به گذشته مایلی، طلب روایت می‌کنی که با کنار هم چیدن در آن گذشته، آینده ببینی، به آن دانایی برسیکه خلاصت می‌کند: تمام شدن؛ برای او زمان محدب است، با وقت تفاوت دارد، و او معلقدر آن. همچنین گم شده است و، به عکس، میل به پیدا شدن ندارد، یعنی آن میل به خلاصی،که می‌داند خلاصی نه رهایی‌ست. در تصویرهای پاره‌پاره و در صداهای نارسا و درروزگاری که به او هیچ نویدی نمی‌رساند، دَوران دارد. او در میان جمعیت است، مخفی نشده پنهان است. انسان مهربانِ بافضیلتی‌ست که زندگی‌ش را وقف راست‌کرداری، صداقت و صفا کرده، معلم است، پرستار و آشپز و تکنسین و بقال و دانشمند و پزشک است؛ اما وقتی می‌خواهد خودش را معرفی کند، نمی‌داند چطور خود را به تو شناسانده، از خودش بگوید چون خود را به یاد که می‌آورد، نه عنوانش را به یاد می‌آورد، نه برچسب می‌زند. و با اینکه ظلم کرده، حقی را ناحق جلوه داده، دروغ گفته، با دیگران بازی کرده،قضاوت کرده، توهین کرده، افترا زده، جنایت کرده و قاتل است خود را هم‌چنان در همان جهت سابق بازمی‌شناسد. شیطان او خدا و خدایش شیطان است. می‌گوید روایت رابطی‌ست،آنچه او می‌نویسد تار و پود جدا کردنی ندارد، منتظم به اجزای پیش‌آمد نیست، مایه‌ی وحدت‌اش رویداد و واقعه نیست، بلکه آن پیکره است، آن "شده" است که با"من" به "من" نمی‌اندیشد، از "من" با"من" نمی‌پرسد. اضافه می‌کند آنچه پیش آمده در او لعاب انداخته و رسوب کرده، به یادش می‌آید و از/با آن، به آن می‌رسد، به "می‌رسد" و تا برسد،راهی‌ست.

از طرفی چگونه می‌توان رایحه‌ای را به یاد آورد. بو در کجای رویاست و مزه در کجاست؟ او می‌داند چون می‌خواهد آن را بازگوید، الکن است. با این همه مقاومت کرده، اصرار دارد تا امکانی را فراهم آورد،زبان شود، بتواند. می‌نویسد انسان امروز که در میان انبوه داده‌ و داستان، منزوی وتنهاست، چطور خواب را از بیداری‌ش تشخیص می‌دهد، رویا و واقعیت را مفصل‌ می‌گذارد،و جنون را از سلامت می‌پرسد.

او خواب‌نویس و خواب‌گزارخود است.

هجده سپتامبر 2011

امیر حکیمی

پی‌نوشت -

"به هیچ روی نمیتوانم نامه‌ای، حتا درباره‌ی بی‌اهمیت‌ترین موضوعات، بنویسم که برایم به بهایساعت‌ها خستگی تمام نشود. یا اینکه اگر بخواهم آنچه را به ذهنم می‌رسد یک روند بنویسم، نه میتوانم آن را به درستی آغاز کنم و نه به پایان برم. نامه‌ام لفاظی طولانی و مغشوشی است و هر که آن را بخواند به دشواری به مقصودم پی می‌برد."روسو، همان‌جا

نامه‌های غربت / 13

2011-09-14T17:43:00.001+04:30

هنوز زخمه زبان

در

دهان مضراب است.

- طالب

رفیق من؛

آنکه می‌گذارد و می‌رود، به خاطر رفتن - با هر دیگری - نیست که خاین است. چون بر فراز اعتماد تو و امید تو و آرزوی تو می‌ایستد و می‌شاشد،تمام آن لحظات شادی و نشاط با هم بودن را تباه کرده، گلهای خاطره را می‌سوزاند. اوتوجیه دارد و با آن جهان را متقاعد کرده، و وقتی دیگری و جهان را قاضی کرد، لحظه وساعت و سالیان خود را گول زده، نهیب‌ درونش را در پستوی وجدانش حبس کرده، صدایش راخفه می‌کند، با این حال او می‌داند، آن صدا می‌ماند. ولی آنکه در می‌ماند، زندگی‌ و روزگارش را تباه دیده، دنبال خود می‌گردد، پیدا نکرده، خشم و کینه‌ای پیدا می‌کندکه بزرگ می‌شود، وجودش را چنگ می‌زند و به پیکر هر آرزوی تازه خنجر نشانیده، با دیدن خون مسحور و راضی‌ست. هر روز که چشم می‌گشاید، نفرین کرده، فریاد می‌زند عمر مراپس بده. ساعتی گذشته، خود را از آن رهانده می‌گوید شاید این همانی‌ست که اوخواسته، می‌پرسد عزیزم این زندگی که داری می‌کنی، همان زندگی‌ست که می‌خواستی داشته باشی؟ پس آن را سخت بچسب. و دست به کار نشاندن مهر در جای کینه می‌شود. اگرنتوانست، آن تاریکی‌ست که می‌بلعد و او را در کنار هزار قربانی دیگر نشانده، سپاهی مرگ می‌سازد. با این همه تو باید در جای زندگی نشسته، این همه را چشیده و فراخ‌سینه،منادی روشنی باشی. روزگار بهتر هرگز نخواهد آمد، مگر در ندای تو، روشنای زندگی آنجاست، امید تو آنجاست. یک روز کلاغی را پر می‌دهی، روز دیگر بلبلی را، بال تو پرواز اوست.

آنچه من می‌نویسم، در این جغرافیا، نمایش توست،وحشت تو و آن سگ هاری که ساقهایت را می‌لیسد و با نگاهی افسونت کرده، می‌خواهد هاری‌ش را به رگهای تو بریزد. اما او از تو جدا نیست، میل تو به خیانت و جنایت‌، خود توست.با او مهربان باش. او همانقدر باید فربه باشد که مهرت. چون این جنگ اگر مغلوبه شود، منفعلت کرده، افلیجی می‌ماند. مرگ خیال، سوگ آرزو می‌شود. از تو می‌پرسم آیا می‌خواهی دیگری را بر سر کاری آوری؛ در پای درخت خیال‌ش آبیاری کن، او را به خودش نشان بده.تا او خود را لمس کرده، با خود مهربان شده، دست ببرد. این کار یک عمر است. وقت انفجار بزرگ وقتی‌ست که هرکس مثل تو اندیشید، همین خیال را داشت. آن‌ وقت دنیای دیگری زاده می‌شود.

رفیق تو

امیر حکیمی

چهارده سپتامبر 2011

«این‌که می‌گویند کلمه‌ی ما غنی‌ست، نه محتاج واجب است نه ممکن، به این معنی که محتاج به قبول طرف مقابل نیست و نفوذ این کلمه در حال قبول یا انکار مساوی‌ست،همین‌که طرف مقابل این کلمه را بشنود فورن نفوذ کلمه عمل آمده خواه انکار کند خواه قبول. زیراکه مقصود ما از مخاطب تنها فهمیدن است نه قبول کردن مانند آن نطفه‌ای که در رحم قرار می‌گیرد، در این صورت اگر در رحم انقلاباتی هم پیدا شود ضرری به عالم نطفه نمیزند بلکه لازمه‌ی هر نطفه انقلاب و آشوب در رحم است.»

از کتاب "هشت بهشت"، بخش "دعاوی اهل بیان"

نوشته‌ی میرزا آقاخان کرمانی و شیخ احمد روحی

جهان پوستی / تهران / کودکی

2011-09-12T21:51:00.001+04:30

به آتن -

حافظه، زخمی‌ست.

« و هنوز دو دل بود.

اگر در را باز نکند،

اگر آن را خراب نکند،

نشکند – اگر نشکند پس چه کند؟»

- از داستان "لنگ"، ابراهیمگلستان

"جهان پوستی / تهران"

کودکی *

یکم.

توی اتاق سرد بازی می‌کردیم که صدای گلوله آمد.اتاق سرد، اتاق کولر بود، ییلاقِ تابستان خانه. من و خواهرم، لباسهای زمستانی‌مانرا می‌پوشیدیم. او مادر بود، عروسک‌ها بچه‌هایش، مادر تنها بود. آن روز من ظالم‌ام.داستان را با هم می‌سازیم. آن زمستان برف شدید بود ملافه‌های سفید روی زمین، مجبورشدیم تونل بکنیم و از توی تونل راه خانه را پیدا کنیم، عروسک‌ها. شاید من ظالم بودم،یا هر عاشقی ظالم است. نمی‌دانم درست بعد از آن بود یا توی همه‌ی این بازی‌ها،داستان‌ها، عروسک‌ها، ادامه گرفت که عاشق خواهرم شدم، ماندم و این عشق کلافه‌‌مان کرد،خواهر و برادری‌مان فاصله‌ شد، دشمنی شد. صدای گلوله که آمد، گفتم قرار نبود کسیبه کسی شلیک کند، قرار نبود کسی بمیرد، چرا شلیک کردی، یا او گفت. دوباره داستانرا مرور کردیم. اینطور نبود که از قبل همه‌ی ماجرا را ساخته باشیم و بدانیم هرکسچه خواهد گفت و هر عروسک چه کار خواهد کرد و گاهی شده بود میان ماجرا دلش خواستهبود اسم بچه‌ای‌ش را عوض کند، و توی بازی، ساخته می‌شد، عوض می‌شد ولی گلوله زیادیبود توی زمستانی که جنگ نداشت، و اصلن ایران نبود و دیوار و سقف، کنار دریچه‌یکولر، از همان‌ جایی که زمستان می‌آمد، زمستانِ تابستان، گچ ریخته بود روی برف،هیچ کدام‌مان ندیده بودیم، من گفتم شلیک نکرده‌ام. او هم شلیک نکرده بود. آن‌وقتچشم عروسکی به گچ‌بری ریخته روی برف افتاد و از هراس جیغ کشید. خواهرم او را بغلکرد و موهایش را نواخت که چیزی نیست و به من با اینکه آن روز ظالم بودم، با اینکه شایدبعد از آن همیشه ماندم، دستور داد نگاه کنم که بچه‌ای‌ش زیر آوار نمانده باشد.نگاه کردم، نمانده بود، خوشحال شدم، اگر مانده بود به من می‌گفت قاتل، نمی‌خواستمقاتل باشم چون حواسم به بچه‌ی آن زن نبود. یقین داشتم صدای گلوله‌ی واقعی بوده واو هم همان فکر را می‌کرد و هم را بغل کردیم. در ییلاق سرد بود. باد می‌وزید و برفزیادی بر زمین نشسته بود. در گوشه‌ای از اتاق، آتش روشن کردیم و در زیر لحاف زردیکه مال من بود، هم را در آغوش کشیدیم. خواهرم گریه می‌کرد. گفتم نگران نباشد. مادرخانه نبود. پدر هم نبود. باید می‌رفتم پدربزرگم را پیدا می‌کردم و او را می‌آوردمو گچ‌بری ریخته را نشانش می‌دادم؛ خواهرم توی گریه به او می‌گوید صدای ترسناکیبود، خیلی بلند بود ما همیشه می‌خواستیم این صدا را در داستان به همین واقعی کهبود، درست کنیم. نمی‌توانستیم. من فکر کردم راست می‌گوید. پدربزرگ با تعجب بهملافه‌ها نگاه می‌کرد. با لکنت گفتم برف آمده باباجان. و راه را نشان‌اش ‌دادم،تونل‌ را که از توی برف درست کرده بودیم و باید از آنها رد می‌شد تا به سقف ریختهبرسد. او گوش نکرد، پاهای بزرگش را روی تونل گذاشت، تونل فروریخت، گچ‌ ریخته را برداشتو گفت سقف نم داده. دست ما را گرفت و به پشت بام رفتیم، آب از زیر خزینه‌ی کولرچکه می‌کرد، آب سیمان را خورده، از درز موزاییک فرو رفته، سقف را جویده. گفت. چیزینیست و صورت خواهرم، اشکهای خواهرم را پاک کرد. من خندیدم و خواهرم را مسخره کردمو شب برای پدرم تعریف کردم و باز او را مسخره کردم. او هم قهر کرد. من هم ترسیدهبودم، اما به پدرم نگفتم. به باباجان هم گفتم این جیغ زد و خیال کرد صدای شلیکاست، گفتم من می‌دانستم چیزی نیست ولی او ترسید و گریه کرد. من که نترسیدم. و ازینحرفها. باباجان فیاتش را از پارکینگ بیرون آورد، ما را در آن نشاند تا به دنبالمادربزرگ برویم. محل کار مادربزرگ پایین سرچشمه بود. توی سرچشمه برای من و خواهرمو خودش بستنی و فالوده خرید. گفت چی دوست دارید. خواهرم بستنی خامه‌دار دوستندارد. گفتم مخلوط.

•

صدای گلوله را همسایه‌ هم شنیده بود. ساختمان سهطبقه داشت. طبقه‌ی سوم خانه‌ی ما بود که تراس بزرگی داشت و چسبیده به تراس، بامخانه‌ی همسایه بود. بعدن فهمیدم پدربزرگ پولش نرسیده بود آن‌وقتی که خانه را می‌ساخته،اتاق‌های تراس را بسازد. بعد که ما رفتیم در خانه‌ی دیگر آن خانه را تکمیل کرد. تویبام همسایه، دو تا اتاق بود، اتاق‌ها آرایشگاه زنانه بود، دختر همسایه آرایشگربود. من وقتی با خواهرم بازی نمی‌کردم، می‌رفتم توی تراس، شلنگ را برمی‌داشتم، شیرآب را باز می‌کردم و از تراس باغچه‌ی حیاط پدربزرگ را آب می‌دادم. پدربزرگ درختخرمالو داشت و درخت انجیر داشت و درخت گیلاس داشت. درختهای دیگر هم می‌کاشت که نمی‌شدندو می‌مردند. یک بار هم موز آورد. بعد دور آن چادری از پلاستیک کشید تا گرم بماند.اما به اندازه نشد، درخت از سرما سوخت. و بار دیگر زردآلو کاشت، شته افتاد،برگهایش جمع شدند توی خودشان، مچاله شدند، پوست تنه‌اش ترک خورد و حشره‌های ریزیاز توی شکمش بیرون زدند تا مرد. شاتوت هم داشت. شاتوت توی کوچه که در باغچه‌ی کوچکروبروی خانه‌ی آرایشگاه زنانه بود، از شاتوت توی حیاط پدربزرگ سیاه‌تر بود و ترش‌تر.شاتوت پدربزرگ، میوه نمی‌داد، یا خیلی کم. آن‌وقت می‌گفت مگر نگفتم از بالا آب برسر اینها نریز، ظل آفتاب، درخت‌ها می‌سوزند. من می‌گفتم نمی‌سوزند و وقتی آبشان می‌دهمبزرگتر می‌شوند و خوشمزه‌ترند. دست به سرم می‌کشید و می‌گفت می‌سوزند و نریز. آنروز هم گوش نکردم. آب را باز کردم و بر سر خرمالو گرفتم. بوی خاک نم خورده دیوانه‌اممی‌کرد، دلم می‌خواست خاک را بخورم. یک وقتی رفتم و روی زمین دراز کشیدم و زبانمرا به خاک مالیدم، مزه‌اش شبیه بویش نبود. بعد فکر کردم زبانم را روی سنگ کف حیاطبکشم که گل نبود، مزه‌اش فرق داشت و دوست نداشتم. آن مزه‌ای که سرانجام بوی آن خاکرا می‌داد توی مُهر پیدا کردم. بعضی مهرها مزه‌ی بهتری داشتند. مزه‌ی مهر سجاده‌یمادربزرگ از مزه‌ی مهر مادرم بیشتر به آن بو می‌خورد. اول مهرها را می‌جویدم و بعدمانده‌اش را در گلدان دفن می‌کردم، می‌دانستم دعوایم می‌کنند و نمی‌خواستم مهرهایجویده را پیدا کنند. اما مادرم از اینکه مهرهای خانه گم می‌شد، تعجب کرد و بانگاهی که معنی‌اش را می‌دانستم از من سراغ مهرها را می‌گرفت. شانه بالا می‌انداختمو نمی‌دانستم. اکنون فکر می‌کنم شاید واقعن نمی‌دانستم، یعنی یادم نمی‌ماند و یاشبیه بعدها که هرچه می‌خواستم یادم نماند، فراموش می‌کردم، همان وقت هم همین کار رامی‌کردم، اما اگر اینطور است چطور حالا به یاد می‌آورم. آن‌وقت یک روزی که حواسمنبود و مهر می‌جویدم، خاله‌ام دید و به روی خودش نیاورد. به مادرم هم نگفت. مندیدم که مرا می‌بیند، مهر را در سجاده انداختم و فرار کردم به کوچه. مادرم آن راپیدا کرد و جای دندانم را نشانم داد و گفت چرا مهر می‌خوری. این را یک وقتی برایمتعریف کرد و همان وقت بود که به یاد آوردم. گفت وقتی حامله بوده، خودش هم همین کاررا می‌کرده. پرسیدم مرا که حامله بودی؟ یادش نیامد. و بعد بر سر انجیر آب گرفتم.برگ‌های انجیر توی تابستان بزرگ می‌شوند و دیگر به درد دلمه نمی‌خورند. ثمرش هم میوه‌یبی‌شعور پر از تخمی‌ست که دهان مرا پاره می‌کرد. گفتم باباجان این درختهای بهدردنخور را بِکن، جایش موز بیاور. باباجان رفت موز خرید، دور موز چادر کشید، چادرپلاستیک بی‌رنگ و موز از توی قفس‌اش زیبا بود ولی به آنجا نمی‌آمد. برای من دختری بودبا موهای بلندِ برگهاش که مریض شد، موهای بلندش سفید شدند و ریختند و تن سبزشسوخت. من هم برایش سنگ قبر گذاشتم. هر درختی که می‌مرد یکی از اسباب‌‍بازی‌هایم رابه جای ریشه‌اش دفن می‌کردم و کاشی رویش می‌گذاشتم. توی زیرزمین پر از کاشی‌ بود.کاشی‌های آبی و کاشی‌های زرد. از آنها برمی‌داشتم، کنار هم می‌چیدم تا شبیه گلیشود، یا شبیه صورتی شود، یا شبیه آدمی شود، یا شبیه درختی شود. یک بار هم شبیه یکحوض بر جای آلبالو، کاشی گذاشتم. کاشی‌ها بعد از مدتی زیر گل می‌رفتند و دفن می‌شدند،صورتها، درختها، آدمکها، حوض. آن‌وقت می‌رفتم توی باغچه می‌نشستم و خاک را کنار می‌زدمتا قبر را پیدا کنم و وقتی پیدا می‌کردم، کاشی را می‌شستم و گاهی شکلش را عوض می‌کردمو دیگر یادم نمی‌مامد آنجا قبر کیست. اسم عروسکی که جای آلبالو دفن کردم حسنی بود،"حسنی نگو بلا بگو" که مادرم خوانده بود و ضبط کرده بود و عصرها می‌گذاشتتا بخوابیم. حسنیِ من، او بود و حسنیِ خواهرم "حسنی ما یه بره داشت" بودو من نفهمیدم چرا. با اینکه آن حسنی تنبل را بیشتر دوست داشتم ولی خواهرم بود کهاز حمام می‌ترسید و جیغ می‌کشید. و بعد شیر آب را بستم، چون پدربزرگ برمی‌گشت خانهو اگر می‌دید دارم بر سر درختهاش آب می‌ریزم، صدایش در می‌آمد و هرچه من می‌گفتم کهباران درخت را نمی‌سوزاند، به خرجش نمی‌رفت. هر درخت که می‌مرد می‌گفت تقصیر توستو من هم می‌گفتم تقصیر خودتان است و بعد با هم یواشکی می‌رفتیم میدان چیذر بستنیایتالیایی می‌خوردیم، چون برایش خوب نبود و می‌گفت به مادرت نگو که یعنی بهمادربزرگت هم نگو و اگر دعوا می‌کرد، می‌گفتم می‌روم می‌گویم و باز می‌رفتیم میدانچیذر بستنی یا سرچشمه فالوده می‌خوردیم و چون خواهرم دهانش لق بود، او را نمی‌بردیمو من هم برایش تعریف نمی‌کردم مگر وقتی می‌خواستم حرصش را دربیاورم که اغلب می‌خواستم،چون عاشقش بودم و آن وقت نمی‌دانستم.

•

دختر همسایه از زنی که آمده بود موهایش را درستکند برود عروسی پرسید که آیا او هم صدای گلوله را شنیده بود؟ من نمی‌دانستم وقتیخواهرم با من بازی نمی‌کرد چه کار می‌کرد، یا وقتی می‌رفتم توی کوچه با بچه‌هایکوچه فوتبال بازی کنم، یا وقتی می‌رفتم توی تراس و از آنجا به بام همسایه و پشت درقایم می‌شدم و از لای پرده زنها را تماشا می‌کردم که موهایشان را درست می‌کردند وبند می‌انداختند و موهای تن‌شان را می‌کندند. و هیچ‌وقت هم نپرسیدم. می‌ترسیدم اگربپرسم بگوید حوصله‌اش سر می‌رود و بخواهد همیشه در خانه پیش‌اش بمانم و نروم فوتبالبازی کنم یا هفت‌سنگ یا اینکه بخواهد با من بیاید و آن‌وقت پسرهای همسایه نگاهشکنند و دوستش داشته باشند و او فکر کند دوست داشتن‌شان بیشتر از دوست داشتن من استو بعد بخواهد فقط با آنها بازی کند و دیگر با من بازی نکند و دیگر در اتاق سرد مرابغل نکند و دیگر سفت به خودش نچسباند و دیگر داستان نسازیم. زن شنیده بود و سرش راتکان داد. بعد دختر از او خواست بلند شود و زیر آن هود بزرگ بنشیند و او برخاست ونشست و سرش را توی آن فرو کرد. من فکر کردم حتمن با عروسک‌هایش بازی می‌کند وخواستم بروم توی تراس از پشت شیشه طوری که نفهمد تماشا کنم که چه کار می‌کند اماصدای دختر همسایه که می‌گفت وحشتناک بود و تعریف می‌کرد ترسیده بود و سرلخت بیروندویده بود تا ببیند آن صدا از کجا بوده و نفهمیده، نگذاشت. فکر کردم وقتی من نیستمچه داستانی می‌سازد و آیا وقتی توی اتاق سرد بازی می‌کنیم آن داستانی که پیشترساخته را می‌گوید یا مثل من همان وقت قصه‌ای از خودش در می‌آورد. همان شب به مادرمگفتم چرا به آرایشگاه خانم یکتا نمی‌رود و به یک آرایشگاه دیگری می‌رود که در کوچه‌یروبرویی‌ست؟ یادم نمی‌آید چه گفت. بعد فهمیدم چون خانم یکتا شوهر نداشت، بعدتر فهمیدمشوهر خانم یکتا ساواکی بوده و مرده، بعدتر فهمیدم شوهر خانم یکتا ساواکی نبوده،ارتشی بوده و اعدام شده و خانم یکتا از مادر من که چادر داشت خوشش نمی‌آمد و مادرمن از خانم یکتا که چادر نداشت و دخترش که آرایش داشت. من هم از خانم یکتا خوشمنمی‌آمد چون چاق و بدقواره بود ولی دخترش را دوست داشتم که رنو پنج قرمز داشت وخوشکل بود و موهایش را از لای روسری‌اش بیرون می‌گذاشت و هر چندوقت نامزد تازه‌ایمی‌گرفت که شبها دنبالش می‌آمد و با او بیرون می‌رفت. او را از پنجره‌ی اتاق خوابمادرم تماشا می‌کردم که بیرون می‌آید و درماشینی که دنبالش آمده بود می‌نشیند و یواشکی هم را می‌بوسند و بعد می‌روند و منمنتظر می‌ماندم تا برگردند و وقتی برمی‌گشتند، وقتی از ماشین پیاده می‌شد، تماشایشمی‌کردم، تماشای کوتاه. خوبی‌اش این بود که اتاقش روی بام بود، کنار آن دوتا اتاقمحل کارش، تند توی تراس می‌دویدم، از نبشی‌ی کوتاه بالا می‌رفتم، توی بام آنها می‌پریدمو روی انگشت چون فکر می‌کردم اگر آنطور آهسته نروم صدای راه رفتن کسی روی سقف رامی‌شنوند، مثل مادربزرگ که در طبقه‌ی پایین می‌شنید وقتی می‌دویدم توی خانه، تاپشت پنجره‌ی اتاق او می‌رفتم قبل از اینکه به اتاقش رسیده باشد. وقتی روی انگشت می‌رفتم،او داشت به مادرش سلام و شب به خیر می‌گفت، شام خورده و می‌رود بخوابد می‌گفت کهخیلی خسته‌ست و سردرد دارد، همیشه سردرد دارد و خانم یکتا را می‌بوسد و خانم یکتامی‌گوید با این یکی ازدواج می‌کنی و او روی پله‌ی چهارم یا پنجم بدون آنکه برگرددو به مادرش نگاه کند می‌گوید تا ببینم و از پله‌ها بالا می‌آید و من نفسم را حبسمی‌کنم. نمی‌دانستم خواهرم حواسش هست و دیده که من شبها می‌دوم توی تراس و بعد گممی‌شوم، چون یک‌بار پرسید کجا گم می‌شوی شب که می‌روی روی تراس. و من اول ترسیدم،فکر کردم می‌داند، گفتم فکر می‌کنی کجا گم می‌شوم و او هیچ تصوری نداشت و من تویچشمهایش که دیدم در نداشتن تصور صادق است، گفت می‌روم دراز می‌کشم روی زمین وآسمان را تماشا می‌کنم و ستاره‌ها را. گفت من هم دوست دارم تماشا کنم. گفتم حوصله‌اتسر می‌رود چون خیلی باید منتظر بمانی تا شهاب قشنگی رد شود، و اصلن نباید چشمت راببندی، چون ممکن است در همان وقتی که چشمت را بسته‌ای شهاب رد شده باشد و همه‌چیزخراب شود. اما او اصرار کرد و یک شب رفتیم و کنار هم دراز کشیدیم و به آسمان نگاهکردیم و او همان‌جا کنار من خوابش برد و من که فکر می‌کردم حوصله‌ام سر می‌رود، سرنرفت و حتا وقتی دیدم چراغ اتاق دختر همسایه روشن شد دلم نخواست بروم او را تماشاکنم که لباسش را در می‌آورد، روبروی آینه‌اش می‌نشیند، موهایش را باز می‌کند، سرشرا می‌تکاند، و می‌رود پشت در کمد لباسش، وقتی من چشم توی آینه می‌دوانم تا ببینمچه کار می‌کند، لباس خوابش را می‌پوشد و موهایش را، موهای سرخش را، موهای طلایی‌اشرا، موهای سیاه‌اش را، موهای قهوه‌ای‌اش را، روی شانه‌اش می‌ریزد. دلم نخواست کتاب‌خواندنش را و یا گریه کردنش را و یا با خود حرف زدنش را تماشا کنم. دلم نخواست اوخواهرم باشد و مرا در رنوی قرمزش سوار کند و برویم پارک و یکجوری کنارش راه برومکه یعنی ببینید چه خواهر خوشگلی دارم. دلم خواست خواهرم را بغل کنم و شهاب که می‌آید،سوار شهاب شویم برویم یک جایی که نمی‌دانستم کجاست. نمی‌دانستم چرا دلم می‌خواستبا خواهرم بروم با اینکه او کوچک بود و دختر خانم یکتا موهای طلایی و سرخ و قهوه‌ایو سیاه داشت.

* آقای شریفی، خودش را کشته بود. شایعه‌ی مرسوماین بود که وقتی زنش گذاشت و رفت، او خودش را کشت. پلیس هم همین را می‌گفت. اماخانم تهرانی، همسایه‌ی روبرویی ما که شوهرش کمیته‌ای بود و بعدها در بنیاد شهیدمسئول بود و همسر شهیدی را به زنی گرفته بود و ماشین بی‌.‌ام.دبلیو مدل هفتصد و سی‌و سه‌ای داشت که در تهران آن زمان شاید چند تا مشابهش بود و خانه‌ی دیگری هم داشت،و لابد به خاطر همین همسایه‌ها او را کلانتر می‌خواندند، می‌گفت زن آقای شریفیآمده و او را کشته و ترتیبی داده که به نظر بیاید او خودش را کشته. مصطفا در یکیاز یادداشت‌هایش این‌طور نوشته. مصطفا هشت سال از من بزرگتر بود و وقتی من به سنیرسیدم که این چیزها را بفهمم، خیلی وقت بود از آن خانه به خانه‌ی دیگری رفته بودیمو خاطرات من از آنجا، خاطرات محوی‌ست. تراس و حیاط را که به خاطر می‌آورم برای ایناست که خانه‌ی پدربزرگ هنوز همان‌جاست و آنچه به یاد می‌آورم، با روزگاری که در آنخانه زیسته‌ام نسبت شفافی ندارد. اما در یادداشت دیگری می‌نویسد: "آقای شریفیساختمان‌سازی می‌کرد، در صورتی‌که پیش از انقلاب نجار ساده‌ای بود و خانه‌ی محقریدر کوچه‌ی مجاور داشت که با اینکه در همان محله بود، اما ساکنانش از جنس این کوچهنبودند. کوچه‌ای که خانه‌ی پدربزرگ در آن است، و چند کوچه‌ی دیگر پایین و بالایش،خانه‌های ویلایی مخصوص کارمندان میانی دولت بود که زمین‌هایش را در دهه‌ی چهل وپنجاه به اقساط و به قیمت مناسبی به آنها واگذار کرده بودند و مثلن پدربزرگ من کهمدیر مدرسه بود با خانم یکتا و همسرش که ارتشی بود و نمی‌دانم چه درجه‌ای داشتهمسایه شده بود. اما پس از انقلاب و پس از تصفیه‌ها و اعدام‌ها، بعضی از آن خانه‌هامصادره و به افراد دیگری واگذار شد. آقای تهرانی، با خانواده‌اش، به خانه‌یروبرویی آمدند که متعلق به یکی از مدیران وزارت دارایی بود و آقای شریفی به آنخانه‌ی دیگر که پدربزرگ فکر می‌کرد صاحب قبلی‌ش در وزارت خارجه کار می‌کرده. مردممی‌گویند کسی که شوهر خانم یکتا و چند همسایه‌ی دیگر را لو داده، همین آقای شریفیبود و برای همین آن خانه را به او داده‌اند و یکباره ساختمان‌ساز شد و بعد خودش رامعمار معرفی می‌کرد." برادر من اینها را بعدن از پدربزرگ و پدرم شنیده. ازباباجان پرسیده چطور شما نایستادید تماشای ماجرا و آمدن پلیس. پدربزرگ می‌گفت وقتیآن صدا آمده، او خانه نبود و گچ هم ریخته بود و کولر نشتی داشت و وقتی مصطفا وخواهرم را توی ماشین گذاشت و رفتند، هنوز خبری از پلیس نبود و او اصلن ماجرا رانفهمیده و فکر کرده آنها از صدای ریختن گچ ترسیده‌اند. مصطفا همان‌جا اضافه کردهدرست نمی‌داند صدای گلوله را همان روز شنیده که گچ ریخت یا آن دو ماجرا در خاطرشقاطی شده‌اند. اگر می‌توانستم برای خواهرم می‌نوشتم و از او می‌پرسیدم، اما وقتیحرف مصطفا می‌شود، چنان در هم می‌رود و می‌شکند که ترجیح دارم در این وقت از او چیزینپرسم که در اصل ماجرا هم توفیری ندارد. مسلم اینکه مصطفا داستان خودکشی آقایشریفی را باور نکرد و بعدها سعی کرد در یادداشت‌های دیگری چرایش را توضیح دهد.

جغرافیای سگ/ هفتم

2011-09-02T07:43:00.001+04:30

"اما هماهنگ کردن حرکات دو دست تقریبن غیر ممکن می‌نماید زیرا مثل این است که دست چپ چون موشی در قفس گرفتار باشد و موشی دیگر خارج از قفس بخواهد به او کمک کند تا بگریزد اما به جای آن باعث مرگش شود. زیرا ناگهان دست زندانی‌ شده‌اش احساس درد می‌کند، دست دیگر تمام نیرویش را روی چیزی که می‌باید دست پنهان شده‌اش باشد به کار می‌گیرد و موجب درد می‌شود..."

از داستان "هیچ‌کس را متهم نکنید"

خولیو کورتاسار

"جغرافیای سگ"

هفتم.

به امیر حکیمی

لیز که می‌خورم، می‌افتم، می‌خندی، دستت را دراز می‌کنی، توی چشمت نگاه می‌کنم، دستم را بگیری، نوک انگشتم را می‌مکی، روی یخ می‌کشی‌ام و لبه‌ی تیغ کفش یخ‌بازی‌ات را روی گونه‌ام، تماشاچی‌ها کف می‌زنند، پسرک کنار دست من کف می‌زند، روی یخ سرخ می‌شود، بخار از خون ریخته‌ی یخ ‌زده بلند می‌شود، می‌مکی‌م. نمی‌دانستم چطور روی یخ برقصم، گفته بودم. میمون کوچک قهوه‌ای روشن، مجری سیرک بود و وقتی اسمم را خواند، دستم را گرفتی، نورافکن روی‌ام افتاد، صورتم را آویزان توی صفحه‌ی بزرگ دیدم، پسرک کنار دستم از هیجان بلند می‌شود، کف می‌زند، به خنده می‌گوید نترس، باله‌ی سفیدِ توی استیج شدی.

پشت میدان لنین، توی آن شهر کوچک، شب که بود، قدم که می‌زدیم، به پل که رسیدیم، هلم که دادی، سر که خوردم، میمون قهوه‌ای کوچک تپانچه را توی جیبم گذاشت، می‌دانی چه کار کنی، توی گوشم گفت و وقتی می‌افتم منتظر است، تماشایم می‌کند و مردم کف می‌زنند، نورافکن روی دست من که دست تو گرفته، صفحه‌ی بزرگ آویزان تیغ کفش‌ات را بر گونه‌ام نشان نمی‌دهد. صدای پسرک را از جمعیت می‌شنوم، فریادش، بلند شوم. تو آن‌طور که دلت می‌خواست توی دهانت بشاشم، انگشتم را مکیدی. تو آن‌طور رقصیدی، آن‌طور که دلت می‌خواست، روی پل و من می‌لرزیدم، زیر ماه و با آن کفش‌ها. و آن‌طور که من فقط تماشایت کنم و بشاشم.

توی صفحه‌ی بزرگ آویزان، نشان نداد.

مسکو نبود. صورت دست‌فروش شبیه صورت میمون قهوه‌ای کوچک بود، با جای زخم. تو می‌خواستی برای کلکسیون پدرت مُهر بخری، اما رود بود، رود همان رود نبود، پل بود، نه همان پل، برف هم نبود. سه تا مهر داشت، دوتایش مال شوروی بود، یکی‌ش تزاری. آن دوتای دیگر تاریخ داشت، هر کدام روی تاریخی ثابت مانده بود، خراب شده، دنده‌هاش نمی‌چرخید، گفتی پدرت درست‌اش می‌کند. چرا درستش کند. نوزده فوریه هزارونهصدوشصت‌ویک. خواندم. نه اشتباه می‌کنم، قبل از آن بود. هنوز به سیرک نرفته بودم، او را ندیده بودم، نمی‌دانستم اوست، رد زخم روی صورتم نبود. وقتی افتادم یادم آمد، وقتی دستم را گرفتی، وقتی انگشتم لای دندانهات بود، وقتی تپانچه توی جیبم سینه‌ات را نشانه گرفت، صورت را به یاد آوردم. از من پرسیدی کدام. سرم را تکان دادم. دست‌فروش جعبه‌ی قدیمی‌ش را باز کرد، عکس‌هایی چهل، پنجاه ساله بیرون آورد، نشان‌مان داد، عکس‌های زنی بود، زنی که مدام چهره‌ عوض می‌کرد، توی لباسی تزاری، توی لباسی مدرن، توی لباسی کارگر، توی لباسی رقص، توی لباسی لخت. توی ویلا، توی خانه، توی خیابان، توی مهمانی، توی سیرک. سیاه و سفید. نخواستی. دوست نداشتی عکس کسی که نمی‌شناسی روی دیوارت باشد، روی میزت باشد، لای دفترت باشد. بدبختی‌ش را می‌آورد به زندگی آدم، شبیه او می‌شوی، او می‌شوی، بدون آنکه داستانش را بدانی، می‌سازی‌ش، می‌شوی‌ش، نمی‌خواهی‌ش. مهری که جوهر سرخ بر صفحه‌اش خشکیده بود، حکاکی‌ سالش معلوم نبود، آن را برداشتی، ماهش سوم بود، روزش بیست و یک بود.

چون نمی‌توانم هم‌پایت برقصم.

و دوست داری تماشایت کنم.

وقتی می‌مکی‌م و توی دهانت می‌شاشم.

عکس طلسم ا‌ست.
حواست نبود وقتی آنها را از دست‌فروش خریدم، توی جیبم می‌گذاشت، توی گوشم خودت می‌دانی چه‌کار کنی می‌گفت و منتظر بود، در صفحه‌ی آویزان، صورت‌اش را به یاد می‌آورم، منتظر است، کف می‌زنند، پسرک، و تیغه‌ی کفش‌ات، گونه‌ام، صدای شلیک گم می‌شود.

امیر حکیمی

2 سپتامبر 2011

"حالاتی که کسی مایل به بازگو کردن‌شان نیست، چون پایانش منجر به دست و پا زدن‌های بیهوده می‌شود تا رقص واقعی."

از همان داستان

جهان پوستی / اسکوپیو

2011-08-29T08:09:00.000+04:30

"و سوی جنوب شهر دریای لوط است و آن آب تلخ دارد یعنی دریای لوط بر کنار آن دریای لوط است اما هیچ اثری نمانده است. از شخصی شنیدم که گفت در دریای تلخ که دریای لوط است چیزی می‌باشد مانند گاوی از کف دریا فراهم آمده سیاه که صورت گاو دارد و به سنگ می‌ماند اما سخت نیست و مردم آن را برگیرند و پاره کنند و به شهرها و ولایت‌ها برند هر پاره از آن در زیر درختی کنند هرگز کرم در زیر آن درخت نیفتد..."

سفرنامه ناصرخسرو

"جهان پوستی / اسکوپیو"

یادداشت / برای فا*

بیست‌وهشت اوت 2011

نامه

عزیزم.

سیزده سال پیش نمی‌دیدم خودم را توی ماشین کنار پدرم نشسته باشم، آلبوم عکس‌های ده ساله‌مان توی دستم، به مرده‌خانه بروم به خاکسپاری‌ش. نمی‌دیدم نامش را بر روی سنگ بخوانم، روی صلیب و ارکیدهای سفید روی قبرش و ارکیدهای پلاستیکی و روبان سیاه. سیزده سال پیش که از جیب پدرم پول برمی‌داشتم، زیر پل سنگی می‌رفتیم، آبجوی ارزان می‌نوشیدیم، می‌بوسیدیم، نمی‌دیدم صورتم را روی اسمش حک شده بر صلیب و سنگ چسبانده باشم، و گریه‌ نداشته باشم. گلهای وحشی ولی انتخاب بهتری بود. گلهای سفید ارکید، ارزان و مسخره‌ست، گلهای پلاستیکی، او را می‌ترساند.

وقتی مشتی خاک روی صورت تابوت ریختم، هلکوپتری ارتشی بر فراز قبرستان می‌چرخید، بر فراز شهر و دهکده‌ی نزدیک. خلبان ارتش بود چون، فکر کردم دوستانش، همکارهاش، به خاکسپاری آمده‌اند. احمقانه بود که ساعتی پیش‌تر لخت که دراز کشیده بودم و آفتاب می‌گرفتم دیدم که در آسمان می‌چرخد، فکر کردم اوست، برایش دست تکان دادم، خواستم برگردد، فریاد زدم – داشتند دفنش می‌کردند و من حمام آفتاب می‌گرفتم، لخت بودم.

حالا خیلی بهترم. شوهرم غمگین است و فکر می‌کند هنوز مردی را دوست دارم که به خاکش سپردم. او هرگز نخواهد فهمید نزدیکی به یک آدم دیگر چطور چیزی‌ست. آنقدر نزدیک، با اینکه سالها ندیده باشی‌ش، درست بدانی کی دارد به تو فکر می‌کند، که همیشه با آدم باشد، بی‌آنکه خود آدم بداند. این دیگر دوست داشتن نیست. نمی‌فهمد. سرنوشت به هم‌تنیده‌ی عاطفه‌ست. او غبار روز است. شهری‌ که در آنم اوست. نفسی که فرو می‌دهم، هوا اوست. شعاع نوری که بر تنم می‌نشیند، آفتاب اوست. اینکه می‌فهمم، دوست داشتن نیست، یگانگی‌ست، ده سال یکی بودن. نمی‌فهمد. شوهرم. نخواهد فهمید نزدیکی چطور چیزی‌ست. مردنِ تکه‌ای از آدم، وقتی صف طولانی مردم بر گونه‌ی تابوت مشت خاک می‌ریزد، بر گونه‌های من. برای خودم گریه می‌کنم، تکه‌ای از من، یا همه‌ی من، برای تاریخ.

چطور باور کنم رفته، و به یاد می‌آورم که می‌گفت مرگ‌ش را خودش خبر کرده. زمانی‌که آن‌طور از خودش نفرت داشت و مرا چنان می‌پرستید که شانه و سینه‌ام سنگین بود. به یاد می‌آورم، به مادرم گفتم، دیوانه‌ست، روزهای آخر، هنوز با هم بودیم، آمدم خانه، به مادرم گفتم، گفتم کتاب از دستش افتاد، گفتم خم شد تا کتاب را بردارد، پنج دقیقه طول کشید تا دوباره بایستد، همین‌طور به کتاب خیره مانده بود، نگاهش می‌کردم، اول صدایش کردم، نمی‌شنید، بعد به لکنت افتاد، می‌خواست بلند شود، نتوانست، دستش را گرفتم، خم بود، کتاب را برمی‌داشت، خیلی طول کشید تا کتاب را بردارد، خیلی طول کشید تا بایستد، گفتم دیوانه‌ست، مادرم گفته بود، قبلن می‌گفت، در شهر همه می‌گفتند، مسخره‌ام می‌کردند، دیوانه نبود. من می‌دانستم، ایمان داشتم. کجا رفت ایمان. بلند نمی‌شد. لکنت گرفته بود. ده سال گذشته بود. گفتم دیوانه‌ست و گریه کردم و مادرم با دستهاش آرام‌ام کرد و تمام شد، فکر می‌کردم تمام شده. باید باور کنم. اندازه‌ی این‌جا نبود، می‌ترسید از آدمها، تنها می‌ماند، بیرون نمی‌آمد، همه کس‌اش من بودم، جا نمی‌شد، نمی‌خواست، گفتم مریضی، دیوانه‌ای. گفتم با تو نمی‌سازم. ولش کردم. تمام شد. نمی‌دانستم. مدام خودش را می‌کاوید، متهم می‌کرد، سرخوشی نداشت، هرچه بود معذب بود، همیشه معذب. هرگز نفهمیدم هیچ‌ شاد بود یا نه، هرگز، وقتی با هم تنها بودیم، تنها وقتی با هم بودیم، می‌گفت با تو خوشم. چه کسی می‌داند. هرگز.

اما گلهای پلاستیکی، گلهای سفید ارکید، ارزان و مسخره‌ست. گلهای وحشی انتخاب بهتری بود. بالاخره به سعادت رسید، شاید. گور بر شهر نظاره می‌کند، دوست دارد این تماشا را، شاید، ولی نه آن گلها را.

اینجا صبح شده. قرصهای خوابی که خورده‌ام اثرشان را به گریه و کلمه باخته‌اند. جوابم را نده. او اطراف من می‌چرخد. می‌ترسم. چرا می‌ترسم. لازم نیست چیزی بنویسی. اینکه تنها نیستم. شوهرم به بروکسل برگشت، من آمدم اینجا، مادرم را ببینم، پدرم را ببینم و او مرد. دو روز پیش بود. برایت گفته‌ام مریض بود. سه روز بعد از آنکه گفتم نمی‌خواهم. برایت گفته‌ام. لازم نیست چیزی بنویسی، خودت را اذیت نکن. دارد نگاهم می‌کند. من فقط باید اینها را بنویسم. او نمی‌فهمد. به او نمی‌توانم بگویم. چه جوابی می‌خواهی بدهی. تصور نمی‌کنم بتوانی چیزی بنویسی. ساکت بودن خوب است، ساکت بودن و گریه کردن خوب است، برای تو می‌نویسم. حس خوبی دارم وقتی در سکوت گریه می‌کنم. تسلیت نگو. نگو زندگی به آخر نرسیده. تو می‌دانی. او نمی‌فهمد.

دلم برایش تنگ شده، من که از حضورش نفرت داشتم، از اینکه آن همه دوستم داشت. از اینکه دارد نگاهم می‌کند، از اینکه اینها را می‌خواند، از اینکه تو شبیه اویی، از اینکه برایت می‌نویسم، بیزارم.

لابد این پایان قصه‌ست. او را می‌ترساند.

اما، گلهای وحشی انتخاب بهتری بود.

او - آنجا - نیست.

روبرویم می‌نشانم‌اش. اول برگشت، نگاهم کرد، به یاد آورد، دوباره برگشت، براندازم کرد، مطمئن شد. پیش می‌روم، دستش را می‌گیرم، روبرویم می‌نشانم‌اش، لویی، مردی که همراهش بود، فکر کرد مزاحم‌ام، عصبانی شد، گفت یعنی چه. گفت عیب ندارد. چطور مرا می‌شناسد. پرسیدم. نمی‌دانست. نگاهم تند شد. نگاهش افتاد. خواستم با من بنوشد. نوشید. ترانزیت خالی بود. همه رفته بودند. بعد می‌آمدند. ما جا مانده‌ایم. فکر کردم. نمی‌دیدم. لویی هم گم شد. کافه‌چی تنها بود. بعدن دیدم دیوارها سفید نبوده و سنگ نبوده و آدمهای دیگری آنجا بودند و او و من و کافه‌چی تنها نبودیم. اما نگاهم تند شد، نگاهش افتاد. به یاد می‌آورد.

بازی.

باور نکن.

تو با من می‌آیی.

اسمش را نمی‌دانم. همه‌جاست. منتظر می‌ماند. همیشه آنجاست. وقتی می‌رسم، چشم که بگردانم، هرچقدر شلوغی‌ست، روی پله‌های برقی دارد می‌رود بالا، لبخند می‌زند؛ توی کافه‌ نشسته، می‌نوشد، لبخند می‌زند؛ توی صف ایستاده، کارتش را بگیرد، لبخند می‌زند؛ بعد فرار می‌کند، تا می‌روم نزدیک تا می‌خواهم بپرسم تا صدایش می‌کنم تا نگاهم توی نگاهش اسیر می‌شود. دوباره می‌گردم، پشت شیشه‌ست، آن طرف است، این طرف دیگر نیست، لبخند می‌زند یا سوار شده، یا در باند پرواز می‌دود، دنبال هواپیمایی می‌دود، هواپیما می‌ایستد، در هواپیما باز می‌شود، سوار که می‌شود، روی پله‌های که ایستاده، سر برمی‌گرداند، لبخند می‌زند.

به خاطر می‌آورم.

می‌گوید از جایی قدیمی در خاطره‌اش می‌آیم که ربط به من ندارد. دروغ می‌گوید. می‌گوید یک آدم دیگری‌ست که هرگز ندیده، چهره‌ای‌ست که چهره‌ی دیگری را به خاطرش آورده. دروغ می‌گوید. می‌گوید آشناست، که آشنا نیست. دروغ می‌گوید. بعد فکر کرد شاید در عکسی دیده باشدم. بعد فکر کرد شاید دوست مشترکی داشته‌ایم. بعد فکر کرد شاید مرا می‌شناسد. گفتم فرقی نمی‌کند. من اسم ندارد، قانون بازی‌ست. تو اسم نداری. لویی چه می‌شود. او را فراموش کرده بود. من فراموش نکرده بودم. یک جایی روی نیمکتی خوابش برده بود. نگاه کردم، سالن خالی بود، هرکس گوشه‌ای روی نیمکتی خوابیده بود. فکر کردم. کسی نبود. دیدم کافه‌چی سرش را روی کانترش گذاشته، خوابیده. محکم روی میز کوبیدم، پیاله‌ام را، بیدار نشد. سرش را بالا نیاورد، نگاهم نکرد، هنوز فکر می‌کند از چقدر مرا می‌شناسد، چطور مرا می‌شناسد. کفشم را در می‌آورم، انگشتم را به ساق‌هایش می‌کشم، سرش را بالا می‌آورد، ناخنم را در قوزک پایش فرو می‌کنم، صورتش را کج می‌کند، به خاطر می‌آورد.

بازی.

فکر نکن.

ولی گفت بعدن همه‌اش به آن فکر می‌کنم و می‌خواهم به یاد آورم و توی آینه نگاه می‌کنم و انگار صورت تو توی صورتم مانده باشد، می‌خواهم آن خطوط را بازیابم که به رویا می‌ماند و این‌طور هرجا می‌روم دنبال چهره‌ای می‌گردم که چهره‌ی توست.

گفتم.

و آن آدمی را برایم بگو که همیشه می‌خواستی باشی و نشد.

ولی چطور فراموش کند.

مدام به این لحظه برمی‌گردد و همه چیز را مرور می‌کند.

برای همین همه جا با من می‌آید و لبخند می‌زند. می‌گوید.

تا بیگانه، بیگانه بماند. اما این‌طور نمی‌شود و نمی‌ماند. بعد توی خیالم ادامه دارد. اسم دارد. چهره دارد. صدا دارد. دیگر آن بیگانه‌ای که می‌خواست بماند، نمی‌ماند و طلب می‌کند، طلب دارد و رد می‌اندازد و خاطره می‌شود و خاطره، بیگانه نیست. تو اویی.

اسیر.

از پله‌ها که پایین آمدم، سرم گیج رفت، بوی نفت و بوی باران شامه‌ام را پر کرد. و دیگر نفهمیدم. به هوش که آمدم دراز کشیده بودم روی تخت سفید و دیوارها سفید بود و زن دنبال رگم می‌گشت، زن سفید بود. به فارسی گفتم چه شده و نفهمید و لبخند زد. دوباره چشم‌هایم را باز کردم و پرسیدم اینجا کجاست. توی بهداری فرودگاه بودم. مردی که یونیفورم خاکستری تنش بود گفت. از هواپیما که پیاده شدید، از حال رفتید. اما پرواز بعدی‌ام چه می‌شود. نگران نباشید. هنوز وقت هست. بوی نفت یادم آمد و بوی باران و یادم آمد برگشتم و دیدم دارد نگاهم می‌کند. دوباره چشم‌ بستم.

* بخشی از یک نامه :

...همین‌طور هم به داستانی فکر می‌کردم که لابد در زیر عنوان جهان پوستی خواهم نوشت. می‌خواستم این دخترک را به آن داستان پیوند بزنم و این جوان مندرس را ولی از خیر هر دو گذشتم، شاید چون آن را پیش از آنکه این‌ها را دیده باشم به خاطر آوردم. درست است، داستان را به خاطر آوردم، این به خاطر آوردن با ساختن فرق دارد. من نمی‌دانم چطور بعضی آدمها داستان می‌سازند، من هرچه می‌نویسم به خاطرم می‌آید، انگار جایی اتفاق افتاده باشد، یا در شرف رخ دادن باشد، یا همیشه در آستانه‌ی آن است و وقت نوشتن، معوق شده، همیشه در آن آستانه می‌ماند، این داستان‌هایی که من به خاطر می‌آورم، چون هرگز تکه‌ی آخرش را به خاطر نمی‌آورم گشوده می‌ماند، و از طرف دیگر، در روایت تابیده و گم می‌شوم و چیزهای کوچک، معناهای بزرگ را قاپیده، مسخره می‌کند، می‌گوید کدام معنای بزرگ و باز قهقهه می‌زند. کافه‌چی کنار دختر نشسته. پاهای دختر را می‌بینم که می‌لرزاند و مدام تکان می‌دهد. او وجود ندارد. اما آن زنی که به خاطر من آمده، او می‌خواهد باشد، و ناچارم کند به هستی‌ش.روبروی من بنشیند و ادا در آورد که انگار همه‌ی حواسش را به من داده و بازی‌ای که برایش طرح کرده‌ام را پذیرفته. گمان دارم او در هر فرودگاهی خودش را نشانم می‌دهد، و بعد گم می‌شود تا فرودگاه دیگر و انتظار دیگر. هم‌پای وهم من، انتظار می‌کشد، من می‌شود و بازی می‌کند. ولی زندانی‌ست، در همه‌ی فرودگاه‌ها انتظار مرا می‌کشد، دنبالم می‌کند، عشوه می‌ریزد، خاطرم را آشفته می‌کند و گم می‌شود، در پشت بویی، در پشت کانتری، در صف انتظاری و سوار هواپیما که می‌شود، دوباره به من می‌خندد. همیشه زنی‌ست، نمی‌تواند جنسیت نداشته باشد. نمی‌خواهد جنسیت نداشته باشد، حتا اگر من زن باشم هم او همان زنی که بوده باقی می‌ماند و هربار داستان تازه‌ای تعریف می‌کند. بی‌نهایت روایت از خاطرات سفرهاش. او یک شهر نیست، شهرهاست و آدم‌هایی‌ست که در او غرق شده‌ و ردی انداخته‌اند. اما مرا چون آنها نمی‌بیند، چطور بتواند. گاهی که می‌پرسد کدام یک از ما امتداد خیال دیگری‌ست، من هم با تحیر نگاهش می‌کنم. نگاهم تند می‌شود. نگاهش می‌افتد. چطور هربار به خاطرش می‌آورم و در متصل کردن آن‌چه به خاطرم آمده، او می‌شود.

"فلیسه، چرا می‌کوشیم آدم‌ها را تغییر دهیم؟ این درست نیست. آدم باید یا دیگران را همان‌طور که هستند بپذیرد، یا همان‌طور که هستند به حال خودشان بگذارد. آدم نمی‌تواند آنها را عوض کند، فقط توازن‌شان را برهم می‌زند. چون یک انسان از قطعه‌های واحدی درست نشده است که بتوان تکه‌ای را برداشت و به جایش چیز دیگری گذاشت..."

نامه‌های کافکا به فلیسه، 2ژانویه 1914

- اسکوپیو: پایتخت مقدونیه.

نامه‌های غربت / 12

2011-08-22T08:41:00.000+04:30

به آرزو که نمی‌شود مشکوک بود.

- آرش جودکی

خمر دنیا با خمار

و گل به خار آمیخته‌ست

نوش می‌خواهی هلا

گر پای داری

نیش را.

- سعدی

رفیق من؛

آزادی دمی‌‌ست که قدم در میان مردم می‌گذاری، هم‌کناری‌یِ نفسِ شیفته‌ست، که پوست‌ات دانه‌دانه می‌شود، میدان تحریر باشد، میدان سبز طرابلس باشد، میدان باشد؛ میدان: آزادی‌ست. آن دم به یک عمر می‌ارزد.

آزادی معاد است، که جان شوریده و خاسته‌ست، همین‌جاست. آن‌که جای دیگر می‌جوید، جانِ دیگر نمی‌شناسد؛ نشنیده ندایی‌ که می‌گوید بمان! ندا! بمان! که می‌ماند، لحظه‌ای، که به عمر می‌ارزد.

اگر بمیری، اگر قلم از دستت بیفتد، حسرت نداری. لحظه‌ای داری، آن را ‌کشانده‌ای، هرجا گذشتی، نشستی، آغوش شد، امید شد، که تا پوست‌ات دوباره، وقتی، دانه‌دانه شود، زندگی شود، عمر ارزیده.

جانِ عاصی‌ست، که لبخند می‌زند به هرجان، دیگری، و می‌خروشد که تاب یکان ندارد. سودایی تا آن دم را بازیابد، هر تلخی‌ به نیش کشیده و هر زخم به پوست. و آن‌قدر از آن معنی می‌گوید تا سفید و مرده و پوک شده، در هر جان دیگر از آن دم، از آن میدان، از آن ندا، امید بکارد، بماند.

آنچه می‌ماند لحظات جان‌های شوریده‌ست که زندگی‌ست. باقی تلاشی‌ست به نگاه داشتن دمی که در نگاه نمی‌ماند. باقی امید است. باقی روایت آن امید است. جان عاصی راوی‌ی آن دمی‌ست که به دم می‌گریزد. راوی به روایت نمی‌رسد، رسیدنِ او "آن‌جا"ست، اراده‌ی او "آن‌جا"ست. او که لحظه را می‌داند به انجام اعتنا ندارد. آزادی شورِ جانِ اوست که شیفته‌اش کرده و منزل به منزل می‌کشاند تا راوی پوستِ دانه‌دانه، راوی‌یِ دم باشد.

جان‌های شیفته، شوریده، هر جان، به هم که رسید، میدانی‌ می‌شود، دم می‌زاید که نداست، زندگی می‌شود، می‌ماند.

رفیق تو

امیر حکیمی

31 مرداد 1390

ما نیش کفر

در دل ایمان فشرده‌ایم

در ساغر عمل

می عصیان فشرده‌ایم

(پای طلب به دامن حرمان فشرده‌ایم)

طالب آملی

جغرافیای سگ / ششم

2011-08-21T14:19:00.001+04:30

"استپا کاملن از یاد برده بود که آن زن که بود، آن اتفاقات چه زمانی رخ داد، چه روز ماه بود و از همه بدتر اینکه نمی‌دانست اکنون کجاست. برای حل این معما، با زحمت پلکهای به هم‌چسبیده‌ی چشم چپش را از هم گشود. در اتاق نیم تاریک چیزی برقی زد. بالاخره استپا تشخیص داد که آینه است."

از "آپارتمان جن‌زده"، مرشد و مارگریتا، بولگاگف

"جغرافیای سگ"

ششم.

به امیر حکیمی

نمی‌دانم چطور - به اندازه‌ی یک آدم دیگر - کمد بشوم، طوری که او نبیندم، ماشه را بچکانم ولی توی کمد نباشم. اما صدایت عوض شده. گفتم صدایت عوض شده. و نمی‌شناختم. رمانم را خواندم و توی رمان تو بودی که چطور رفتی تورنتو. ولی تو قرار نبود بروی تورنتو و من قرار نبود با تو حرف بزنم و تو قرار نبود صدایت عوض شود. من قرار بود به اندازه‌ی خودم یا به اندازه‌ی یک آدم دیگر کـُمد شوم. آن‌وقت به من دو سوم لایک می‌دهی. ولی توی رمان که می‌خواندم برادرت بودم، مراقبت بودم، قرار بود بمیری، چون برادرت بودم رفتم زندان، یک نفر دیگر را هم آوردند به خاطر تو زندان، خودت رفتی توی غار، من که می‌خواندم می‌دیدم که می‌روی توی غار و می‌دیدم که می‌روم زندان و می‌دیدم که یک نفر دیگر هم توی زندان همراهم می‌آید و صدای تو عوض شده. اما نگفتم که می‌بینم، تو نفهمیدی چیزی ننوشته‌ام و دارم از رو می‌خوانم، ولی از روی چیزی نمی‌خوانم، همان که می‌دیدم را می‌خوانم، و از یک طرفِ خواندنم می‌خواهم کمد شوم به اندازه‌ی کسی تویم جا شود ولی خودم توی کمد نباشم. می‌گویی چرا مثل قدیم آبت را با صدایم نمی‌آورم که بعد از دو ساعت خواندن من خیس باشی، می‌گویی تا حالا باید منفجر شده باشی و تکه‌تکه شده باشی و من تکه‌تکه شدن‌ات را که می‌دیدم می‌خواندم توی غار که می‌رفتی، روی هوا می‌رفتی، از سقف غار می‌رفتی، طناب ایمنی داشتی و آدمهای دیگر برایت کف می‌زدند و هورا می‌کشیدند ولی من می‌دیدم که تکه‌تکه می‌شوی ولی آبت که نمی‌آید به خاطر این است که صدایت عوض شده، صدای من بی‌خیال است. بعد کمد بودم، توی کمد نبودم. توی کمد دستم چوبی‌ست. توی کمد سرم چوبی‌ست. به جای ققل و کلید هفت‌تیر از آن‌جایم بیرون زده. و صدایم چوبی‌ست. دو ساعت تمام هرچه می‌دیدم را می‌خوانم و می‌گویی مادرت آمده خانه‌ات با خاله‌ات و دارد برایت کفن می‌دوزد تا بروی مکه. چرا تنها شدی، چون به من دو سوم لایک می‌دهی، و صدایت عوض شده یا مادرت آمده. تا زندان‌بان نبیند، دستم چوبی‌ست، پایم چوبی‌ست، سرم چوبی‌ست، صدایم چوبی‌ست، از همان‌ راهی می‌آیم بیرون که آمدم تو و او نمی‌تواند بیاید بیرون که بعد از من آورده بودندش که داد می‌زد من کمد شده‌ام تا آنها مرا بگیرند اما چشمش به هفت‌تیر می‌افتد، برمی‌گردم توی صورتش نگاه می‌کنم، چه می‌دانستم آن‌جایم هفت‌تیر شده، شلیک می‌کنم، نمی‌خواهم به او شلیک کنم، می‌خواهم به موسی‌لینی شلیک کنم، می‌خواهم تو را بکشم، تو حیوانی، حیوان را با گلوله نمی‌کشم، تو اسبی، و من برایت کف نمی‌زنم، برایت هورا نمی‌کشم، تو دروغ می‌گویی، صدایت می‌شکند وقتی می‌گویم صدایت عوض شده، وقتی می‌گویم نمی‌خواهی و آنها به حرفش گوش نمی‌کنند، زندان‌بان‌ها. میکروفون را می‌گیری نزدیک دست مادرت که دارد کفن می‌دوزد، صدای دست مادرت سفید می‌شود، من از صدای سفید دستش و از این صدای تازه‌ات بدم می‌آید و صدایم سفید می‌شود. می‌خندم و خنده‌ام چوبی‌ست. چرا می‌خواهی بروی مکه، چرا می‌خواهی بمیری، چرا بیزاری، چون توی غار آن طناب را سفت گرفته بودی و ترسیده بودی و آدمها صدایت می‌کردند و سوت می‌کشیدند و کف می‌زدند و فکر می‌کردی باید تند بروی و فکر می‌کردی هرچه تندتر بروی زودتر می‌رسی و زودتر که می‌رسی تکه‌تکه می‌شوی، به کجا می‌رسی. کمد می‌دود، موسی‌لینی می‌دود، او می‌دود، تو می‌دوی.

کمد نشانه می‌رود، موسی‌لینی نشانه می‌رود، او نشانه می‌رود، تو نشانه می‌شوی.

کمد شلیک می‌کند، موسی‌لینی شلیک می‌کند، او شلیک می‌کند، تو شلیک می‌شوی.

نفرت باغبان است، به تو آب نمی‌دهد، به درخت آب می‌دهد، درختِ بزرگ می‌شود، درخت را می‌برد، از چوب بریده کمد می‌سازد، در جای قفلش لب می‌گذارد بر سوراخ و می‌دمد، از جای لبش هفت‌تیری‌ست، کمد می‌شوم، صدایم چوبی‌ست، آبت نمی‌دهد.

موسی‌لینی می‌افتد، او می‌افتد، تو می‌افتی، از توی دست مادرت بیرون می‌آیم، از توی شکم مادرت بیرون می‌آیم از توی کفنی که مادرت دوخته، زندان‌بان می‌بیند، برم می‌گرداند، صدایم چوبی‌ست، کمد می‌شوم.

امیر حکیمی

21 اوت 2011

"همه‌چیز در توهمی تکراری و بیهوده باطل می‌ماند، مگر، شاید، هوس؛ تکرار توهم."

داستان "جزیره در پرتو نیمروز"، خولیو کورتاسار